West-Europa beleeft een gelijktijdige ontgroening en vergrijzing. Dat uit zich in sommige regio’s nu al opvallend. In Vlaanderen beleeft 2008 zelfs een kantelmoment: er zullen meer 50-plussers aan de slag zijn dan jongeren onder de 25 jaar. En zelfs de groep tot 30 jaar krimpt zienderogen, terwijl de 50-plussers hun aandeel op de werkvloer alsmaar verhogen. Die gegevens komen uit een studie van HR-dienstverlener Acerta, die uitgevoerd werd door professor Luc Sels (KU Leuven), samen met Sophie De Winne (Lessius Hogeschool) en Wim Herremans (Steunpunt WSE).
Die inhaalbeweging is structureel.
De groep min-dertigers in de Vlaamse bedrijven daalde de jongste tien jaar met 60.000 (tot 1,18 miljoen). Tien jaar geleden waren ze goed voor nagenoeg 27% van de werkende Vlaamse bevolking. Vorig jaar daalde hun aandeel naar 23%. De 50-plussers zaten hen toen al op de hielen met 20,6%. Straks worden de jongeren ingehaald.
Tegen 2025 zullen er per 100 ouderen 74 jongeren in de bevolking op arbeidsleeftijd zijn. “In het onderzoek combineren we voor Vlaanderen de cijfers over de natuurlijke uitstroom, het vrijwillig vertrek én de knelpuntvacatures. Dit levert ook een scherp beeld op van de kwetsbaarheid per sector”, commentarieert Geert Volders, algemeen directeur van Acerta Consult. “De financiële instellingen, de productie van bouwmaterialen, de metaalsector, transport en logistiek voeren de top aan van de potentiële uittrede. Sommige van deze sectoren benaderen de kaap van één op vijf werknemers die tot de potentiële uittrede behoren in de komende vijf jaar. Hier komt bij dat deze sectoren kampen met een relatief hoog vrijwillig verloop en/of een groot aantal knelpuntvacatures. Ook de zorgsector zal al op korte termijn een uitgesproken grijze sector worden die de groeivraag zal moeten combineren met veel vervangingsvacatures.” “Om de demografische evolutie op de arbeidsmarkt te ondervangen, is het verhogen van de werkzaamheidsgraad één van de centrale beleidsprioriteiten. De 55-plussers moeten langer aan de slag blijven. Ook de instroom van de kleiner wordende groep jongeren moet geoptimaliseerd worden. Studenten kunnen hun studietraject en vooral hun studietempo meer en meer zelf bepalen. Onderwijsinstellingen moeten erover waken dat de vernieuwingen aan het onderwijssysteem niet leiden tot een algemene studieduurverlenging,” aldus professor Luc Sels. Hiernaast moet gewerkt worden aan een loopbaanlange inzetbaarheid. Aan de kant van de werkgever komt dit neer op minder vervroegd uitstoten, meer ontwikkelingskansen creëren en waakzaam zijn voor tanende inzet. “Kwaliteit van de arbeid is een hefboom om vervroegde uittrede tegen te gaan,” concludeert Sels. Volders wijst erop dat de sociale partners een beleidsthema zullen moeten maken van employability.
De studie mondt uit in vijf aandachtspunten voor werkgevers:
1. Vis niet altijd in dezelfde vijver en leg een kweekvijver aan voor uw rekrutering.
2. Heb oog voor het eigen talent.
3. Bouw uw organisatie uit als een flexibel netwerk.
4. Sociaal overleg gaat over meer dan loonopslag. Zet employability op de agenda.
5. HRM: concretiseer de sense of urgency voor uw bedrijf en maak werk van uw resourcingplan.
