Op dit moment verplicht de wetgever dat bedrijven met meer dan 50 werknemers een CPBW (Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk) oprichten en dat ondernemingen met meer dan 100 werknemers een ondernemingsraad hebben. De vakbonden willen al jaren een bescherming vanaf 20 werknemers omdat ze een verband zien tussen het hoge aantal arbeidsongevallen en de afwezigheid van een preventieorgaan. De werkgevers zijn daartegen gekant, onder meer omdat dit het aantal vakbondsafgevaardigden en dus het aantal personeelsleden dat tegen ontslag beschermd is, nog zou opvoeren.
De federale regering zoekt nu naar een vergelijk om uit de impasse te geraken. Dat vergelijk is dringend want een Europese richtlijn van 11 maart 2002 over het recht op informatie en consultatie van de werknemers had eigenlijk al tegen 23 maart 2005 in intern recht moeten zijn omgezet. De regering stelde toen nogal laconiek dat dit informatierecht met de huidige regeling gegarandeerd was, maar de goede verstaander begreep vooral dat men het hete hangijzer wilde uitstellen tot na de al voldoende beladen discussies over het Generatiepact.
De richtlijn gaat over het recht op informatie en consultatie in ‘juridische entiteiten’ van 50 werknemers en ‘vestigingen’ van 20 werknemers. De discussie draait nu rond de betekenis van die termen. De vakbonden zien er een argument in om een CPBW te eisen vanaf 20 werknemers. Minister van Werk Peter Vanvelthoven (sp.a) heeft dat niet zo begrepen. Hij stelt dat de regering “de richtlijn enkel moet omzetten voor juridische entiteiten vanaf 50 werknemers”. In bedrijven met een ondernemingsraad, verplicht vanaf 100 werknemers, staat het recht op informatie al garant. Voor de categorie van 50 tot 100 personeelsleden ziet de minister twee oplossingen. Ofwel verlaagt men de norm voor een ondernemingsraad van 100 naar 50 werknemers, ofwel krijgt het CPBW een aantal bevoegdheden van de ondernemingsraad. De tweede oplossing geniet zijn voorkeur omdat het aantal beschermde vakbondsleden in dat geval niet toeneemt. Hij komt hiermee de werkgevers tegemoet.
Tegelijk sust Vanvelthoven de vakbonden: “Het is niet omdat de richtlijn betrekking heeft op bedrijven vanaf 50 werknemers dat we niet verder mogen gaan door ook voor kleinere firma’s bepaalde maatregelen te treffen.” Voor bedrijven vanaf 20 werknemers ziet hij drie galante oplossingen. Zo oppert hij dat in kmo’s met een vakbondsdelegatie, die delegatie een informatiebevoegdheid kan krijgen. Het is ook mogelijk om in bedrijven met een hoog risico op arbeidsongevallen de CPBW-drempel te verlagen. Ook kunnen in een comité afspraken worden gemaakt voor een groep van bedrijven.
