In mei 2016 worden sociale verkiezingen georganiseerd in duizenden ondernemingen. Via deze verkiezingen kunnen de werknemers hun vertegenwoordigers kiezen in het comité voor preventie en bescherming op het werk indien de onderneming gemiddeld minstens 50 werknemers tewerkstelt. Wanneer de onderneming gemiddeld minstens 100 werknemers tewerkstelt, worden ook vertegenwoordigers voor een ondernemingsraad verkozen. De referentieperiode voor de berekening van de ‘gewoonlijke gemiddelde tewerkstelling’ is het kalenderjaar 2015.

Het begrip ‘gewoonlijke’ gemiddelde tewerkstelling betekent dat er situaties denkbaar zijn waarin het gemiddelde de drempel bereikt in het referentiejaar 2015, maar waarbij dit gemiddelde niet ‘gewoonlijk’ blijkt te zijn.

Nieuwe ontslagen doen personeelsbestand duidelijk onder de drempel zakken

Dit was het geval in een zaak die ter beoordeling werd voorgelegd aan de arbeidsrechtbank van Antwerpen. De gemiddelde tewerkstelling van de betrokken onderneming overschreed in 2015 (de referentieperiode voor de huidige sociale verkiezingen) de drempel van 50 werknemers, zodat de onderneming in principe gehouden was om een comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) op te richten.

De onderneming had in december 2015 (op dag X-60) dan ook de procedure voor sociale verkiezingen opgestart door de aanplakking van de begrippen technische bedrijfseenheid en leidinggevend personeel.

De onderneming bevond zich echter in economische moeilijkheden. De activiteiten en het personeelsbestand werden al sinds 2014 structureel afgebouwd. Kort na de start van de procedure voor de sociale verkiezingen heeft de onderneming ook nog eens vernomen dat een belangrijke klant beslist had om de samenwerking stop te zetten. De onderneming heeft vervolgens de intentie aangekondigd om een afdeling van de onderneming te sluiten en in uitvoering hiervan een groot aantal werknemers ontslagen.

Aangezien het volgens de onderneming duidelijk was dat ze de drempel van 50 werknemers niet meer bereikte, heeft ze beslist om de procedure voor de sociale verkiezingen stop te zetten. De vakbonden hebben deze beslissing van de werkgever echter aangevochten en vroegen om de sociale verkiezingen wel degelijk te hervatten.

Sociale verkiezingen niet meer af te blazen na dag X-35

De arbeidsrechtbank oordeelde dat het verlies van een belangrijke klant en de hierop volgende sluiting van een afdeling van de onderneming ervoor gezorgd heeft dat de gemiddelde tewerkstelling van iets boven de 50 werknemers over de referentieperiode 2015 niet ‘gewoonlijk’ was. Het personeelsbestand was hierdoor immers gedaald naar nog amper 34 werknemers, wat wel zeer ruim onder de tewerkstellingsdrempel van 50 werknemers ligt.

De arbeidsrechtbank heeft bevestigd dat een werkgever die de procedure voor de sociale verkiezingen opstart op datum X-60, maar achteraf vaststelt dat hij de vereiste tewerkstellingsdrempel niet haalt, de procedure nog kan stopzetten voor zover dit ten laatste op datum X-35 gebeurt.

Op die datum worden immers definitieve beslissingen genomen over de technische bedrijfseenheid en de verschillende personeelscategorieën. Na datum X-35 zouden sociale verkiezingen dus niet meer kunnen worden afgeblazen.

De betrokken werkgever had tot de stopzetting van de sociale verkiezingen beslist vóór datum X-35 en volgens de rechtbank was er inderdaad geen sprake van een ‘gewoonlijke’ gemiddelde tewerkstelling van 50 werknemers. De arbeidsrechtbank heeft dan ook geoordeeld dat die werkgever terecht beslist had om de sociale verkiezingen voor de oprichting van een CPBW af te blazen.

Arbeidsrechtbank van Antwerpen, 15 februari 2016, AR 16/448/A