De federale overheid besliste in 1995 dat maar een bepaald aantal artsen per jaar (momenteel 757) zich mocht vestigen als arts en terugbetalingen door het ziekenfonds kon genereren. Als er meer dan dat aantal zouden afstuderen, zou er een selectie-examen komen.
De Vlaamse overheid stelde prompt een ingangsexamen in. Het aantal geslaagden schommelde rond de 110 à 120 procent van het aantal dat mocht afstuderen. De opleiding kon daardoor helemaal hervormd worden, zodat niet langer 50 procent moest mislukken in het eerste jaar. De cijfers van het aantal afgestudeerden jaren later kwamen ongeveer overeen met het quotum; slechts enkele jaren werd het licht overschreden.
De Franse Gemeenschap kondigde lange tijd allerlei maatregelen aan zoals een toelatingsexamen na de tweede kandidatuur, maar deed uiteindelijk niets. Het aantal afgestudeerden overschreed meermaals het toegelaten aantal, maar de opeenvolgende Franstalige ministers van Volksgezondheid beslisten telkens dat dit later zou gecompenseerd worden en probeerden de quota af te schaffen.
Overigens heeft België, om de een of andere reden, nog altijd geen officiële databank van het aantal artsen dat effectief als arts gevestigd is en werkt. Men weet enkel hoeveel afgestudeerde artsen zich ooit aangemeld hebben. Velen daarvan werken niet meer effectief als gevestigd arts maar doen aan verzekerings-, school-, sport- of arbeidsgeneeskunde. Zij kunnen in hun vrije uren nog wel voor familie en buren prestaties verrichten en geneesmiddelen voorschrijven.
Open Vld-kamerlid Maggie De Block is bereid het debat over de afschaffing van de numerus clausus en contingentering van artsen te voeren, maar waarschuwt ontslagnemend minister Onkelinx dat ze eerst een alternatief op tafel moet leggen dat de kosten in de gezondheidszorg beheerst en de kwaliteit waarborgt.
De decanen van de vijf Nederlandstalige faculteiten Geneeskunde zijn alvast tegen een afschaffing van de numerus clausus in de geneeskunde. In een brief aan de onderhandelaars voor een nieuwe federale regering schreven zij dat die afschaffing de kwaliteit van de artsenopleiding en van de gezondheidszorg in Vlaanderen zou schaden.
Bron: Le Soir, De Standaard, De Morgen.
