In 2008 stelden meer dan 48.000 werknemers zich kandidaat voor een mandaat van personeelsafgevaardigde in de OR of CPWB. Verkozen of niet, deze kandidaten genieten allemaal de bijzondere bescherming inzake ontslag en discriminatie op basis van de Wet van 19 maart 1991.

Op basis van de wet van 19 maart 1991 mogen personeelsafgevaardigden en kandidaat-personeelsafgevaardigden alleen ontslagen worden om twee redenen:

Wegens een dringende reden die voorafgaandelijk door de arbeidsgerechten erkend moet worden.

Om economische of technische redenen die voorafgaandelijk worden erkend door het bevoegde paritair comité.

Als de werkgever een beschermde werknemer ontslaat zonder de procedure te volgen, zijn de financiële sancties zwaar. De werkgever is dan een vergoeding verschuldigd die gelijk is aan twee, drie of vier jaar loon, afhankelijk van de anciënniteit van de werknemer.

Derde weg

De wet in haar huidige vorm laat ontslag in slechts twee extreme gevallen toe. “Daartussen liggen echter heel wat redenen die ontslag rechtvaardigen die niets te maken hebben met het mandaat van personeelsafgevaardigde. Een versoepeling van de wet dringt zich op”, bepleit Olivier Wouters, advocaat-vennoot bij Claeys & Engels.

Hij pleit voor een zogenaamde derde weg. “Een personeelsafgevaardigde zou ook ontslaan moeten kunnen worden om redenen die niets te maken hebben met zijn mandaat, bijvoorbeeld na verschillende negatieve evaluaties. De arbeidsgerechten zouden de redenen dan voorafgaandelijk kunnen beoordelen, zodat er toch een controle is.”

De personeelsafgevaardigde blijft zo over voldoende bescherming beschikken voor de uitoefening van zijn mandaat. “Maar zo kan vermeden worden dat sommige werknemers zich alleen maar om persoonlijke redenen kandidaat stellen voor de sociale verkiezingen. Dit kan het imago van vakbonden alleen maar ten goede komen”, vindt Wouters.

Deze vorm van bescherming bestaat overigens nu al voor onder andere zwangere werknemers,werknemers met tijdskrediet of werknemers die een klacht hebben ingediend wegens pesterijen of discriminatie.

Ook de procedures waarbij de erkenning van hetzij de arbeidsgerechten, hetzij door het bevoegde paritaire comité zijn te complex en nemen te veel tijd in beslag. Zo kan bij een ontslag om dringende reden de arbeidsovereenkomst niet onmiddellijk geschorst worden. Hiervoor is eerst een uitspraak van de arbeidsrechter nodig.

Bovendien zijn de vaak zeer zware financiële vergoedingen die de werkgever verschuldigd is, niet altijd gerechtvaardigd.

Naar aanleiding van deze 20ste verjaardag en de sociale verkiezingen van 2012 organiseert het advocatenkantoor Claeys & Engels een ‘Jubileumseminarie’ op maandag 14 maart 2011 in Brussel (VBO). Meer informatie over het programma vindt u in de rubriek ‘Agenda’.