Het landenrapport Jongerenbanen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) is voor het Steunpunt WSE aanleiding om ook de situatie van jongeren op de Vlaamse arbeidsmarkt opnieuw in de kijker te plaatsen. Het eindproduct is te lezen in het WSE-report Cijferen met Jongeren – Een doorlichting van de arbeidsmarktsituatie van jongeren in Vlaanderen en Europa (in samenwerking met de VDAB). Aansluitend is in Over.Werk (nummer 2/2007) een uitgebreide themakatern opgenomen. Daar plaatsen enkele deskundigen kritische reflecties bij de Oeso-aanbevelingen.
Een eerste reeks aanbevelingen is gericht op een daling van de ongekwalificeerde uitstroom. Koen Stassen (VLOR) stelt dat het probleem vaak al begint bij een verkeerde oriëntatie. Een echte studiekeuze moet gebaseerd zijn op de capaciteiten van de leerling. Studiekeuzebegeleiding – gericht op het ontwikkelen van het zelfsturend vermogen van de leerling – is zo belangrijk, dat dit best al in het basisonderwijs begint en nog meer wordt geprofessionaliseerd.
Vervolgens formuleerde de Oeso aandachtspunten om de overgang tussen school en werk soepeler te laten lopen. Katleen De Rick (Hiva) ziet een belangrijke rol weggelegd voor systemen van deeltijds leren en werken. Ze stelt dat het deeltijds werken en leren moet uitgebouwd worden tot een volwaardig systeem dat gekozen wordt om zijn specifieke troeven en kwaliteiten. Dat het deeltijds leren en werken nu hoofdzakelijk fungeert als een opvangnet en voor vele jongeren de laatste stap is in het watervalsysteem, ondermijnt het rendement.
De aanbevelingen om de wederzijdse verplichtingen-aanpak bij de activering van jongeren te versterken, kan op bijval rekenen van Joost Bollens (Hiva), zij het op een aantal voorwaarden. Zo stelt hij tegenover de aanbeveling om werkloosheidsuitkeringen in de tijd te beperken veeleer een principieel onbeperkt recht op uitkering. Dat recht moet wel gepaard gaan met een adequate en niet louter formalistische controle van de werkbereidheid, alsook met een zinvol en realistisch activeringsaanbod.
Bij de aanbevelingen om de obstakels voor de aanwerving van jongeren weg te werken gaat de Oeso wat kort door de bocht, zo stellen Stijn Gryp en Geert Van Hootegem (CeSO). Thema’s als verloning, ontslagbescherming en productiviteit worden te geïsoleerd benaderd. De auteurs tonen aan dat wanneer het samenspel tussen deze obstakels in acht wordt genomen, een genuanceerdere afweging van de balans tussen flexibiliteit en zekerheid mogelijk wordt.
Het themakatern over jongeren op de arbeidsmarkt wordt afgesloten door Bruno Van der Linden (IRES). Hij reflecteert op het globale Oeso-rapport vanuit de Brusselse en Waalse invalshoek. Hij pleit er eerst en vooral voor om de huidige en toekomstige maatregelen diepgaand en radicaal te evalueren. Bovendien moet het wetgevend kader rond de arbeidsmarkt overzichtelijk blijven.
Naast het themakatern vindt u in de nieuwe Over.Werk deskundige bijdragen rond onder meer competentie-ontwikkeling, de lusten en lasten van oudere werknemers, de waarde van focusgroepen en nomadische loopbanen.
Over.Werk is het tijdschrift van het Steunpunt Werk en Sociale Economie. In overeenstemming met de verschijningsfrequentie van Over.Werk, leest u driemaandelijks in HR Square De Week een bespreking van het nummer.
