Advertisement
< Terug naar overzicht

COVID-19 en internationale reizen: rechten en plichten voor werkgever

Sinds 15 juni 2020 zijn niet-essentiële reizen via de binnengrenzen binnen de Europese Unie, de Schengenzone of het Verenigd Koninkrijk opnieuw mogelijk. Om te bepalen welke regio’s een risico inhouden, heeft de FOD Buitenlandse Zaken besloten om te werken met gekleurde risicogebieden. Een overzicht van uw rechten en plichten in dit verband.

  • Groene zone: reizen is mogelijk.
  • Oranje zone: verhoogde waakzaamheid en quarantaine van 14 dagen en test worden aanbevolen.
  • Rode zone: reisverbod voor niet-essentiële reizen en verplichte quarantaine van 14 dagen en test.
  • (De risicogebieden worden vastgelegd op de website https://diplomatie.belgium.be/en)

Ingeval van vertrek naar of terugkeer van werknemers uit risicogebieden kan de werkgever geconfronteerd worden met enkele vragen inzake preventie. De werkgever heeft namelijk steeds de algemene verplichting om passende preventiemaatregelen te treffen om te zorgen dat de veiligheid en de gezondheid van de werknemers tijdens de uitvoering van hun werk niet in het gedrang worden gebracht (duty of care).

Voor vertrek

De werkgever kan de werknemer niet verplichten om zijn geplande reisbestemming(en) door te geven. Dit kan natuurlijk wel op vrijwillige basis besproken worden. Evenmin kan de werkgever de werknemer verbieden naar een gevarenzone te vertrekken.

Het is aangewezen in te zetten op duidelijke communicatie, waarbij de werknemers worden aangespoord de reisadviezen van de FOD Buitenlandse Zaken op de voet te volgen (niet alleen voor het vertrek, maar ook tijdens het verblijf) en ook strikt na te leven.

Bij terugkeer: verplichte inlichtingen?

De werknemer is niet verplicht de werkgever in te lichten over de reisbestemming(en) waar hij geweest is. Het systematisch opvragen van de bestemmingen zou ook voor discussie kunnen zorgen op het vlak van het recht op privacy van de werknemer. De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) is immers van oordeel dat een werkgever zijn werknemers niet kan verplichten tot het invullen van een vragenlijst m.b.t. recente reizen.

Toch heeft de werkgever op basis van de welzijnswetgeving de verplichting om de risico’s ten gevolge het coronavirus te analyseren en op basis daarvan alle noodzakelijke en adequate maatregelen te nemen om de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van de werknemers te verzekeren.

Minstens kan de werkgever zijn werknemers aansporen om hun leidinggevende spontaan in te lichten wanneer zij terugkeren naar België vanuit een rode of oranje zone. Deze werkwijze wordt wel geaccepteerd door de GBA, volgens dewelke het aangewezen is om werknemers aan te zetten tot het spontaan melden van risicovolle reizen of symptomen.

Indien de werknemer in quarantaine is geplaatst, zal hij zijn werkgever hiervan in ieder geval wel onmiddellijk op de hoogte moeten stellen en, indien de werkgever dit verzoekt, een medisch attest moeten bezorgen. In de praktijk zal de werknemer zijn terugkeer uit een rode zone (bv. in de hypothese dat de kleurencode werd gewijzigd tijdens zijn verblijf) dus wel moeten meedelen.

Verplichte test en medisch attest?

De werkgever kan de werknemer niet verplichten een COVID-test te ondergaan, noch een medisch attest af te leveren dat de werknemer arbeidsgeschikt is. De toegang tot de werkvloer kan dus niet zomaar geweigerd worden aan de werknemer die terugkeert uit een groene of een oranje zone.

Verplichte quarantaine?

De werkgever kan de werknemer niet verplichten in quarantaine te gaan bij terugkeer van een internationale reis. De toegang tot de werkvloer kan dan ook niet zomaar geweigerd worden aan de werknemer die terugkeert uit een groene of een oranje zone. Desgevallend kunnen de werkgever en de werknemer onderling de nodige afspraken maken omtrent telewerk, in zoverre dit mogelijk zou zijn.

Indien de werknemer terugkeert uit een rode zone, dan kan de werkgever gedurende 14 dagen na de reis wel de toegang tot de werkvloer weigeren aangezien de overheid in dit geval een verplichte quarantaine oplegt.

Temperatuurmeting?

Gezien er momenteel nog geen wettelijke regeling bestaat die temperatuurmetingen toelaat, kan de werkgever niet zomaar overgaan tot het meten van de temperatuur van de vakantiegangers. Ook de GBA neemt hierover een streng standpunt in.

Uitzonderlijk zou dit volgens de FOD WASO gedurende COVID-19 echter alsnog mogelijk zijn voor zover de beslissing tot invoering en de modaliteiten worden opgenomen in het arbeidsreglement volgens de gebruikelijke wijzigingsprocedure.

Vermoeden van verhoogd risico bij terugkeer uit groene of oranje zone?

De werkgever draagt nog steeds een algemene duty of care die hem verplicht de nodige maatregelen te treffen ter bevordering van het welzijn van al de werknemers.

Hij kan bijgevolg in samenspraak met de interne en externe preventiediensten en het CPBW een preventieplan opstellen met maatregelen voor werknemers die terugkomen uit een gebied met een verhoogd risico zoals een oranje zone. Hierin kan bijvoorbeeld opgenomen worden dat telewerk zal worden toegepast en werknemers wordt gevraagd een test af te nemen. De werkgever dient zorg te dragen voor een transparante communicatie over deze regels.

Tijdelijke werkloosheid of gewaarborgd loon?

Hierbij gelden de volgende principes.

  • Op basis van de huidige versie van de FAQ heeft de werknemer recht op tijdelijke werkloosheidsuitkeringen indien hij of zij arbeidsgeschikt is, maar wel verplicht in quarantaine moet (quarantainegetuigschrift) en niet kan telewerken. De FOD WASO neemt sinds kort het standpunt in dat er geen sprake is van overmacht ingeval van een verplichte quarantaine na een niet-essentiële reis naar een rode zone terwijl dat werd verboden door de overheid op het ogenblik van vertrek (schending van een verbod).
  • De werknemer heeft recht op gewaarborgd loon gedurende 30 dagen indien hij of zij arbeidsongeschikt is omwille van een besmetting met het coronavirus (medisch attest).

Dit artikel werd geactualiseerd tot en met 28 juli 2020. Aangezien de overheidsmaatregelen al meermaals werden aangepast in de afgelopen maanden is het steeds raadzaam de website van de betrokken overheidsinstantie te raadplegen.

Anouck Stabel en Ester Vets
Advocaten
Claeys & Engels

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen