< Terug naar overzicht

Internationaal werk. Volstaat A1-verklaring voor rechtsgeldige grensoverschrijdende detachering?

Op 14 mei 2020 deed het Europees Hof van Justitie opnieuw een uitspraak over de A1-verklaring. Deze keer stond de bindende kracht van het detacheringsbewijs an sich niet ter discussie. Wel rees de vraag of de gevolgen van de bindende A1-verklaring zich ook kunnen uitstrekken tot het toepasselijk arbeidsrecht en de daaruit voortvloeiende administratieve verplichtingen.

In het kader van een grootschalig nucleair bouwproject in Frankrijk werden er onder meer werkzaamheden verricht door gedetacheerde werknemers van een Roemeense onderaannemer en gedetacheerde uitzendkrachten van een Iers-Cypriotisch uitzendkantoor.

Tijdens een controle werd onder meer geverbaliseerd wegens zwartwerk omdat de Roemeense onderaannemer en de gebruiker van de uitzendkrachten hadden nagelaten:

  • de naam van de betrokken werknemers aan te melden bij het aangewezen socialezekerheidsorgaan (aanmeldingsplicht) en
  • de lonen van de betrokken werknemers aan te geven bij de sociale zekerheidsinstelling (de aangifteplicht).

Hoewel een deel van de gedetacheerde werknemers in het bezit was van een detacheringsbewijs werden de onderaannemer en de gebruiker voor deze feiten in hoger beroep strafrechtelijk veroordeeld.

Tegen deze beslissingen werd cassatieberoep ingesteld en werd aangevoerd dat de rechter in hoger beroep was voorbijgegaan aan de gevolgen die verbonden waren aan de detacheringsbewijzen die aan de betrokken werknemers waren afgegeven.
Het Franse Hof van Cassatie stelde in eerste instantie vast dat deze detacheringsbewijzen volgens recente Europese rechtspraak de nationale rechterlijke instantie in vergaande mate binden zij het op vlak van de sociale zekerheid. In het kader van een prejudiciële vraag wenste het Franse Hof van Cassatie echter te weten te komen of deze bindende kracht eveneens geldt op het gebied van arbeidsrecht.

Het arrest Bouygues travaux publics

Het Hof van Justitie bracht in herinnering dat detacheringsbewijzen in de regel bindende gevolgen met zich meebrengen, zij het enkel op vlak van sociale zekerheid. De detacheringsbewijzen hebben met andere woorden geen bindende gevolgen ten aanzien van de verplichtingen die bij het nationale recht worden opgelegd op andere gebieden zoals het arbeidsrecht.

Wat de aard en de strekking van de aanmeldingsplicht betreft, bestaat er evenwel onenigheid:

  • de onderaannemer en de gebruiker menen dat deze aanmelding er uitsluitend toe strekt te controleren of de werknemer is aangesloten bij het lokale stelsel van sociale zekerheid om via deze weg de betaling van de sociale zekerheidsbijdragen te garanderen, terwijl
  • de Franse regering argumenteert dat de melding een mechanisme is dat de werkgever in staat stelt om verschillende administratieve - niet noodzakelijk sociale zekerheidsrechtelijke - formaliteiten tegelijkertijd te vervullen en de autoriteiten in staat stelt de naleving van arbeidsrechtelijke verplichtingen te verifiëren.

Het Hof van Justitie laat deze kwalificatie over aan de nationale rechter. De aanmeldingsplicht kan volgens het Hof echter niet worden opgelegd voor werknemers met een geldig detacheringsbewijs in de mate dat deze verplichting enkel en alleen tot doel heeft om te controleren of de werknemer is aangesloten bij het lokale stelsel van sociale zekerheid.

A1-verklaringen verhinderen in principe een eenzijdige onderwerping aan de sociale zekerheid van de ontvangststaat. Verplichtingen die daarmee verband houden kunnen a fortiori evenmin worden opgelegd.
Dit betekent uiteraard niet dat een A1-verklaring voldoende is om een detachering rechtsgeldig op te zetten. Naast de A1-verklaring moet steeds rekening worden gehouden met andere lokale formaliteiten die los staan van de aansluiting bij de sociale zekerheid.

HvJ 14 mei 2020, nr. C-17/19, ECLI:EU:C:2020:379, Bouygues travaux publics e.a.

Simon Albers
Advocaat Claeys & Engels

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen