< Terug naar overzicht

Ontslag mag verband houden met inhoud pestklacht

In een recent arrest verduidelijkt het Hof van Cassatie in welke mate het ontslag van een werknemer gelinkt mag zijn aan de door hem ingediende pestklacht. Het Hof besluit dat werknemers enkel recht hebben op een beschermingsvergoeding wanneer hun ontslag gebaseerd is op het indienen van de pestklacht zelf. Dat hun ontslag inhoudelijk verband houdt met de in de pestklacht vermelde feiten, volstaat niet om de betaling van een beschermingsvergoeding te eisen.

Een werknemer die een verzoek tot formele psychosociale interventie wegens feiten van pesterijen, geweld en ongewenst seksueel gedrag op het werk heeft ingediend, geniet van ontslagbescherming overeenkomstig de Welzijnswet. Dit betekent dat de werkgever niet mag overgaan tot ontslag, tenzij om redenen die vreemd zijn aan het indienen van het verzoek tot formele psychosociale interventie. Wanneer een werknemer toch ontslagen wordt om redenen die verband houden met het verzoek, dan heeft hij recht op een beschermingsvergoeding gelijk aan zes maanden brutoloon (of gelijk aan de werkelijk geleden schade).

Tot voor kort heerste er veel onduidelijkheid over de precieze draagwijdte van deze bescherming. Sommige arbeidsgerechten oordeelden dat het ontslag enkel vreemd moest zijn aan het indienen van de klacht, terwijl andere meenden dat het ontslag evenmin te maken mocht hebben met de feiten die in de klacht werden ingeroepen. Het Hof van Cassatie schonk klare wijn in een arrest van 20 januari 2020.

De werknemer die het cassatieberoep instelde, was in dienst als sociaal assistent in een observatie- en oriëntatiecentrum voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Tijdens zijn tewerkstelling kreeg de werknemer verschillende waarschuwingen, onder meer over zijn inmenging in dossiers die niet aan hem waren toegewezen, zijn intimiderend gedrag tegenover collega’s en bewoners en de niet-naleving van de bezoekregels. Aangezien de werknemer zich geviseerd voelde door de volgens hem ongegronde waarschuwingen, legde hij op 1 maart 2010 een pestklacht neer bij de FOD WASO.

Deze klacht werd pas op 5 maart 2010 overgemaakt aan de werkgever, die intussen op 4 maart 2010 het ontslag van de betrokken werknemer intern in gang had gezet. De werknemer werd vervolgens op 5 maart 2010 ontslagen. De opzeggingsbrief vermeldde het ongepast gedrag van de werknemer als reden voor zijn ontslag. De werknemer vocht dit ontslag aan en vorderde daarbij de betaling van een beschermingsvergoeding, omdat het ontslagmotief duidelijk gerelateerd was aan de inhoud van zijn pestklacht.

Het Arbeidshof van Brussel wees de beschermingsvergoeding af door te oordelen dat de werkgever enkel moest aantonen dat het ontslag niet gebaseerd was op het neerleggen van de klacht. De werkgever slaagde zonder twijfel in dat bewijs: het ontslag was reeds in gang gezet vooraleer de werkgever kennis had van de pestklacht. Het Arbeidshof zag er geen graten in dat het ontslag inhoudelijk gebaseerd was op het gedrag van de werknemer en de werknemer zijn klacht precies had ingediend omwille van de waarschuwingen over zijn gedrag.

Het Hof van Cassatie volgde het Arbeidshof in die redenering. Meer bepaald bevestigde het dat de ontslagbescherming werkgevers verbiedt om de arbeidsovereenkomst te beëindigen omwille van het neerleggen van een pestklacht, maar dat de ontslagbescherming niet uitsluit dat het ontslag is ingegeven door feiten die zijn opgenomen in de klacht.

Met dit arrest beperkt het Hof van Cassatie het in de praktijk vaak voorkomende misbruik, waarbij werknemers een pestklacht neerleggen van zodra ze voelen dat hen een ontslag boven het hoofd hangt. Er moet wel opgemerkt worden dat het arrest betrekking heeft op een oudere versie van de Welzijnswet die van kracht was ten tijde van de feiten. Voor pesterijen vanaf 1 september 2014 geldt de nieuwe versie, waaronder werknemers in principe een beroep moeten doen op de preventie-adviseur psychosociale aspecten (en niet op de FOD WASO zoals in dit cassatiearrest). Toch bleef de wetsbepaling inzake ontslagbescherming nagenoeg identiek na 2014, waardoor dit cassatiearrest evenzeer belang heeft voor ontslagen die onder de huidige Welzijnswet worden doorgevoerd.

Cass. 20 januari 2020, S.19.0019.F, www.juridat.be

Lauren Daniels
Advocaat
Claeys & Engels

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen