< Terug naar overzicht

Zomervakantie in aantocht: wat met opname extralegale vakantiedagen?

Gelet op de nakende vakantieperiode, rijzen er vragen over de opname van vakantiedagen. Een klassieker is de volgende: wat indien een werknemer gedurende de komende zomerperiode niet veel vakantiedagen opneemt en uiteindelijk aan het einde van het jaar nog op te nemen vakantie ‘heeft staan’?

Het is alvast zo dat wettelijke vakantiedagen (de verplichte vier weken) niet kunnen worden overgedragen naar het volgende jaar. Het is de (strafrechtelijke gesanctioneerde) plicht van de werkgever ervoor te zorgen dat de werknemers tijdig hun wettelijke vakantiedagen kunnen opnemen. Dit geldt ook wanneer het voor een werknemer onmogelijk zou zijn de wettelijke vakantiedagen allemaal op te nemen (bijvoorbeeld wegens ziekte). In dat geval moet - omdat het opnemen 'in natura' niet kan - het loon voor deze dagen worden betaald uiterlijk op 31 december.

Ook ADV-dagen mogen wettelijk niet worden overgedragen naar een volgend jaar. Deze worden immers toegekend om de reële arbeidsduur over een referteperiode te verlagen. Als zij zouden worden overgedragen, zou de geldende gemiddelde wekelijkse arbeidsduur niet langer gerespecteerd worden over de referteperiode.
Voor extralegale vakantiedagen (zoals bijkomende vakantiedagen of anciënniteitsdagen) is er geen specifieke wettelijke regeling die de overdracht naar het volgende jaar verbiedt. In een recent arrest sprak het Hof van Justitie van de Europese Unie zich uit over extralegale vakantiedagen. Gelet op de in België vaak voorkomende praktijk om extralegale vakantiedagen toe te kennen, is het nuttig even stil te staan bij dit arrest.

In deze zaak moest het Hof van Justitie antwoorden op de vraag of het Europees recht zich al dan niet verzet tegen een overdracht van vakantiedagen die de verplichte vier weken te boven gaan. Het Hof kon hierop - vanuit juridisch oogpunt - ontkennend antwoorden aangezien noch de toekenning, noch de vergoeding, noch de overdraagbaarheid van extralegale vakantiedagen die de verplichte vier weken te boven gaan onder het toepassingsgebied van het Europees recht vallen.
Het is dan ook perfect mogelijk om in de rechtsbron waarin de extralegale vakantiedagen worden toegekend, bijvoorbeeld een ondernemings-cao, het arbeidsreglement of zelfs een eenzijdig bedrijfsbeleid, ook op te nemen dat deze dagen - indien niet opgenomen voor het einde van het jaar - overdraagbaar zijn (eventueel met een maximumaantal) naar het volgende jaar (of naar de eerste maanden van het volgende jaar). De werkgever is aldus vrij (uiteraard afhankelijk van de rechtsbron, mogelijk met akkoord van de vakbonden) om de overdraagbaarheid van extralegale vakantiedagen te bepalen. Zo kan een werkgever uiteraard ook in het verbod op overdraagbaarheid voorzien. Voor zover daar nog twijfel zou over bestaat, heeft het Hof duidelijk aangegeven dat geen Europeesrechtelijk principe zich verzet tegen een moduleren van het recht op al dan niet overdraagbaarheid van extralegale vakantiedagen.

In het geval dat de rechtsbron zou bepalen dat de extralegale vakantiedagen vervallen als ze niet zijn opgenomen voor het einde van het jaar, en de niet tijdige opname te wijten zou zijn aan de arbeidsongeschiktheid van de werknemer, zou dit verbod in principe nog steeds rechtsgeldig zijn. De werkgever is immers vrij de regels in dit verband te bepalen.
Toch is het niet uitgesloten dat een werknemer in dit kader (en bijvoorbeeld in coronatijden) discriminatie op grond van zijn (huidige of toekomstige) gezondheidstoestand zou inroepen. Hierover handelde het arrest immers niet.

Hof van Justitie 19 november 2019, C-609/17 en C-610/1
Hanne Cattoir
Medewerker Claeys & Engels

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen