Achtergrond

Op 29 juli 2018 trad de herziene detacheringsrichtlijn (Richtlijn (EU) 2018/957) in werking. Deze werd in België omgezet door de wet van 12 juni 2020 houdende diverse bepalingen inzake de detachering van werknemers en het koninklijk besluit van 15 juli 2020 houdende diverse maatregelen inzake detachering van werknemers.
Voor de transportsector bleven tot nog toe de oude regels van de richtlijn van 1996 (Richtlijn 96/71/EC) van toepassing. De herziene detacheringsrichtlijn voorzag namelijk dat deze slechts van toepassing zou zijn op de transportsector wanneer hiervoor specifieke Europese wetgeving, en bijgevolg ook de vereiste nationale omzetting, in werking zou treden.

Op 15 juli 2020 werd op EU-niveau de Richtlijn (EU) 2020/1057 aangenomen, die voorziet in de specifieke regels met betrekking tot de detachering van bestuurders in de wegvervoersector. De pers meldt nu ook dat er in België omzettingswetgeving in de pijplijn zit. Dat is nodig, aangezien de herziene detacheringsrichtlijn van toepassing moest zijn op de transportsector vanaf 2 februari 2022 en de richtlijn dus tegen dan omgezet moest zijn in nationale wetgeving. België is dan ook helaas weer aan de (te) late kant. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat bijzonder weinig lidstaten deze richtlijn tijdig hebben omgezet.

Aangepaste regeling

De richtlijn besteedt in de eerste plaats aandacht aan de moeilijkheden bij de toepassing van de klassieke detacheringsregels.

Zo wordt het toepassingsgebied van de detacheringsrichtlijn in de transportsector beperkt. Bilaterale vervoersactiviteiten in zowel goederen- als personenvervoer vallen niet onder detachering. Hetzelfde geldt voor loutere doorvoer, met name wanneer de chauffeur door het grondgebied van een lidstaat heen rijdt zonder dat er vracht wordt geladen of gelost en zonder dat er passagiers in- of uitstappen. Ook het begin- of eindtraject van gecombineerd vervoer van bilaterale vervoersactiviteiten wordt uitgesloten van het toepassingsgebied.
Daarnaast wordt de detachering geacht te zijn beëindigd wanneer de bestuurder bij het verrichten van het internationaal vervoer van goederen of personen de lidstaat van ontvangst verlaat. Deze detacheringsperiode wordt niet gecumuleerd met eerdere detacheringsperiodes.

Controles

De richtlijn beperkt de administratieve voorschriften en controlemaatregelen die opgelegd mogen worden ten aanzien van de detachering van bestuurders door de toegestane maatregelen op te lijsten.

De richtlijn voert eveneens een “slimme handhaving” in, waarbij de EU-landen de controle op de detacheringsregels moeten integreren in een algemene controlestrategie. Hierbij wordt onder meer aandacht besteed aan de samenwerking tussen lidstaten.

Twee belangrijke tools hierbij zijn het standaardformulier voor de detacheringsverklaring en ‘IMI’. Dit staat voor ‘Informatiesysteem Interne Markt’ en is een digitaal platform waarop de gestandaardiseerde detacheringsverklaring moet worden ingediend en up-to-date gehouden worden. Daarnaast is ook een lijst voorzien van de documenten die elke bestuurder zal moeten kunnen voorleggen.

Tot slot bevat de richtlijn eveneens een aantal bepalingen rond controle van de tachograaf. Hierbij dient opgemerkt te worden dat er op basis van Verordening (EU) 165/2014 sinds 2 februari 2022 een verplichte registratie in de tachograaf geldt bij elke grensovergang. Sommige tachografen doen dit automatisch, terwijl dit bij oudere modellen zo snel mogelijk handmatig dient te gebeuren na de grensovergang.

Doorwerking van de herziene detacheringsrichtlijn?
Zoals hierboven werd uiteengezet zou de herziene detacheringsrichtlijn slechts van toepassing zijn op de transportsector na de aanname en omzetting van specifieke regels. Eens de richtlijn 2020/1057 zal zijn omgezet, zal aan deze voorwaarde zijn voldaan.

In België kan echter verwacht worden dat de gevolgen hiervan al bij al beperkt zullen blijven. België heeft namelijk de vorige detacheringsrichtlijn reeds zeer verregaand omgezet. Bovendien voorziet richtlijn 2020/1057 dat loutere doorvoer uit het toepassingsgebied wordt uitgesloten.

François Gavel
advocaat Claeys & Engels