Redactie
Meer dan 4 op de 10 Vlaamse bedienden krijgen hun wettelijke vakantiedagen meestal niet opgebruikt. 1 op de 8 komt er dan weer te kort op het einde van het jaar. Dat blijkt uit een onderzoek van Protime bij 1.000 Vlaamse bedienden. “Vakantie nemen is geen luxe; maar gewoon nodig”, waarschuwt Jan Van Autreve, CEO van Protime.
In elk team heb je ze: de collega’s die hun vakantiedagen oppotten tot december, en zij die er tegen het einde van het jaar nog amper overhouden. Ruim 4 op de 10 bedienden (43,5 procent) behoren tot de ‘spaarders’, terwijl zo’n achtste (12,4 procent) zicht tot de ‘niet-spaarders’ rekent. Opvallend is dat vrouwen vaker vakantiedagen tekortkomen (15 procent tegenover 10 procent bij mannen), terwijl mannen er tegen het jaareinde vaker over hebben (47 tegenover 41 procent bij vrouwen).
Dat verbaast Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, niet: “Vrouwen dragen in de meeste gevallen meer dan hun aandeel van de zorg- en huishoudelijke taken, zoals de opvang van hun kinderen als ze ziek zijn. Daardoor zetten ze hun verlof vaker in voor gezinsverplichtingen, met als gevolg dat er op het einde van het jaar minder vakantiedagen overblijven.”
Ook leeftijd speelt een rol; hoe ouder de werknemers, hoe groter de kans dat ze nog wettelijke vakantiedagen over hebben op het einde van het jaar. Dit is het geval bij 47,6 procent van de 55-plussers, tegenover 44,6 procent van de 35- tot 54-jarigen en 40,8 procent van de -34-jarigen. Gemiddeld gaat het om vijf dagen.
Werkdruk en bedrijfscultuur
De meestgenoemde reden om vakantiedagen niet op te nemen, is het ‘oppotten’, voor onvoorziene omstandigheden (27,9 procent), waarbij men zich later realiseert dat de dagen niet meer kunnen worden opgenomen. Daarnaast geeft zo’n kwart (24,4 procent) aan dat een hoge werkdruk of een onderbezetting ervoor zorgde dat ze zich verplicht voelden om hun verlof niet op te nemen. Opvallend: 1 op de 5 (20,3 procent) voelde niet de behoefte om eerder vakantiedagen op te nemen. En 1 op de 20 (5,1 procent) wilde wel verlofdagen opnemen, maar had geen hoeveel er nog beschikbaar waren.
Mentale gezondheid
Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven: “Ongebruikte vakantiedagen zijn niet alleen een individueel probleem. Ze weerspiegelen ook de cultuur en werkdruk binnen organisaties. Zo sparen sommige werknemers dagen op om gezondheids- of zorgtaken te kunnen opvangen, terwijl anderen verlof niet volledig opnemen uit angst voor achterstand of kritiek. Door rust en balans actief te stimuleren, kunnen organisaties het welzijn van hun werknemers verbeteren én de productiviteit verhogen.”
“Ongebruikte vakantiedagen zijn niet alleen een individueel probleem. Ze weerspiegelen ook de cultuur en werkdruk binnen organisaties.”
Jan Van Autreve (Protime) vult aan: “Te weinig vakantie nemen heeft een negatieve impact op onze mentale gezondheid. Daarom is het belangrijk dat we al onze vakantiedagen daadwerkelijk kunnen opnemen.”
Vakantiedagen overdragen
Wie zijn vakantiedagen vorig jaar niet kon opnemen, is ze niet automatisch kwijt. Sinds 1 januari 2024 kunnen werknemers hun ongebruikte wettelijke vakantiedagen in bepaalde omstandigheden overdragen naar de volgende twee kalenderjaren. Dit geldt wanneer ze door moederschaps-, geboorte-, pleegouder- of adoptieverlof, verlof voor pleegzorg, een ongeval, beroepsziekte of ziekte, hun wettelijke vakantiedagen niet konden opnemen.
“Te weinig vakantie nemen heeft een negatieve impact op onze mentale gezondheid. Daarom is het belangrijk dat we al onze vakantiedagen daadwerkelijk kunnen opnemen.”
Uit de bevraging van Protime blijkt dat 14 procent van de werknemers hiervoor in aanmerking kwam. Van hen maakte 6 op de 10 daadwerkelijk gebruik van de mogelijkheid om hun wettelijke vakantiedagen over te dragen, terwijl ongeveer een derde ze liet liggen. De overige 8 procent had zijn wettelijk verlof volledig opgebruikt.
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
