Nele Gysemans, Advocaat, Claeys & Engels
Indien een ontslagen werknemer van oordeel is dat het ontslag geen verband houdt met zijn gedrag of zijn geschiktheid, of met de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming, kan hij op basis van de cao nr. 109 een schadevergoeding vorderen wegens kennelijk onredelijk ontslag.
Een werknemer kan echter niet in alle gevallen beroep doen op de regels inzake het kennelijk onredelijk ontslag. Een aantal ontslagsituaties worden immers uitgesloten uit het toepassingsgebied van de cao nr. 109, waaronder een ontslag gegeven tijdens de eerste 6 maanden van de tewerkstelling.
De Franstalige arbeidsrechtbank te Brussel diende zich recent te buigen over het geval van een werknemer die minder dan 6 maanden tewerkgesteld was op het ogenblik van het ontslag en een schadevergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag vorderde. De arbeidsrechtbank kwam hierbij tot een bijzondere conclusie.
In het geval dat ter beoordeling werd voorgelegd aan de arbeidsrechtbank, had een werknemer zijn een arbeidsovereenkomst gesloten met de werkgever maar moest er nog een veiligheidsonderzoek gebeuren voordat hij in dienst kon treden. De werknemer ging akkoord met een uitstel van de indiensttredingsdatum en nam intussen tijdelijk een andere betrekking op.
Toen de werknemer deze tijdelijke betrekking had beëindigd en de nieuwe indiensttredingsdatum slechts enkele dagen verwijderd was, werd hij ervan geïnformeerd dat er nog geen steeds geen duidelijkheid was en werd hem voorgesteld de arbeidsovereenkomst in onderling akkoord te beëindigen en een afstandsclausule te ondertekenen, wat de werknemer weigerde.
De indiensttredingsdatum verstreek, waarop de werknemer de werkgever aanmaande om hem onmiddellijk werk te verschaffen. Twee weken later stelde de werknemer contractbreuk vast in hoofde van de werkgever, die hem een opzeggingsvergoeding betaalde maar meende dat er geen schadevergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag verschuldigd kon zijn omdat de werknemer minder dan 6 maanden anciënniteit had, en de cao nr. 109 dus niet van toepassing was.
De werknemer stelde vervolgens een vordering in voor de arbeidsrechtbank en argumenteerde dat de uitsluiting van werknemers die minder dan 6 maanden tewerkgesteld zijn, strijdig is met het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel en buiten beschouwing moet worden gelaten.
De arbeidsrechtbank toetste deze clausule aan het gelijkheidsbeginsel en kwam tot het opmerkelijke besluit dat de termijn van 6 maanden niet proportioneel is. Bijgevolg liet de arbeidsrechtbank de uitsluiting van werknemers die minder dan 6 maanden in dienst zijn, zoals voorzien in de cao nr. 109, buiten beschouwing en paste de rechtbank de cao nr. 109 wel toe op de betrokken werknemer.
De arbeidsrechtbank plaatst met dit opmerkelijke vonnis vraagtekens bij de anciënniteit van 6 maanden die nodig is om beroep te kunnen doen op de cao nr. 109. Het is afwachten of de Franstalige arbeidsrechtbank van Brussel met dit standpunt navolging krijgt bij andere arbeidsrechtbanken en -hoven.
Franstalige arbeidsrechtbank Brussel, 20 augustus 2021
