Dat zwaar fysiek werk op oudere leeftijd ongezond is, mag niet bepaald verrassend genoemd worden. Maar de Nederlandse gezondheidseconoom Bastian Ravesteijn toont aan dat de gevolgen wel degelijk aanzienlijk zijn. Eén jaar fysiek zwaar werk op latere leeftijd staat volgens zijn onderzoek gelijk met het effect van maar liefst 1,3 jaar ouder worden. Vóór het vijftigste levensjaar vindt de onderzoeker geen effect. In de studie wordt gebruik gemaakt van data over werk en gezondheid in Duitsland, waarbij mensen 29 jaar lang gevolgd werden.

“Mensen met een zwaar beroep scholen zich best op latere leeftijd om”, adviseert Ravesteijn, die deze week in Rotterdam zijn doctoraat verdedigde. “Dat is ook voordelig voor bedrijven, want werknemers blijven dan langer productief.” In Nederland moeten werkgevers een deel van de ziektekosten mee betalen. Maar ook wie een zwaar beroep heeft, is zich maar beter bewust van de risico’s, aldus Ravesteijn. “Burgers weten niet dat dit schadelijk is. Al besef ik wel dat het niet voor iedereen mogelijk is om zich om te scholen.”

Zware beroepen

Volgens Ravesteijn zijn de resultaten belangrijk voor het pensioendebat: “Als de pensioenleeftijd uniform verhoogd wordt, dan zijn de mensen met een zwaar beroep twee keer benadeeld. De extra jaren die ze moeten werken, vallen net op het moment dat ze het meest kwetsbaar zijn. En ze leven korter, waardoor ze minder lang van hun pensioen genieten.”

In België debatteren de sociale partners al maanden over een lijst met zware beroepen. Wie op de lijst staat, kan vanaf 2019 nog voor zijn 63ste met vervroegd pensioen, zonder pensioen te verliezen. Vandaag is de leeftijd voor vervroegd pensioen 62 jaar. Maar de sociale partners raken het niet eens wat een zwaar beroep is. Onlangs opperde minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) dat ook leraars op de lijst moeten.

Fysieke en mentale belasting

“Er is veel commotie over zo’n lijst, omdat iedereen daar natuurlijk op wil”, zegt Ravesteijn. Op basis van de fysieke belasting – bijvoorbeeld hoeveel gewicht iemand moet heffen tijdens het werk – stelde de onderzoeker zelf een lijst op. Leraar staat niet bepaald bovenaan. De zwaarste beroepen zijn metselaar, timmerman, postsorteerder, bakker en verpleger.

Niet alleen zwaar werk is schadelijk voor de gezondheid. Zelf weinig mogen beslissen over de eigen dagtaak is dat ook. Elk jaar dat in die omstandigheden gewerkt wordt, staat gelijk met zes maanden ouder worden. De werknemers met het minste controle over hun job zijn bandwerkers, bedieners van machines in chemische fabrieken, metselaars, postsorteerders en kassamedewerkers.

Bron: De Standaard (standaard.be)