In maart 2016 heeft de Europese Commissie blijk gegeven van haar intentie om werk te maken van een hervorming van de welbekende richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (‘de detacheringsrichtlijn’). Deze richtlijn legt de ‘harde kern’ van minimumnormen vast die bij het detacheren van werknemers moet worden nageleefd.

De juridische vragen en moeilijkheden die zich stellen in het kader van deze regelgeving, zijn echter vaak afhankelijk van de sector. In dit opzicht achtte de Europese Commissie het dan ook opportuun om de bijzondere problemen die zich voordoen bij detachering in de uiterst mobiele sector van het internationaal wegvervoer aan te pakken door middel van sectorspecifieke regelgeving.

‘Europe on the Move’

Op 31 mei 2017 heeft de Europese Commissie uiteindelijk, in het kader van ‘Europe on the Move’, een voorstel van richtlijn neergelegd dat voorziet in bijzondere regels inzake detachering die afwijken van het algemeen regime dat is vastgelegd in de bepalingen van de detacheringsrichtlijn en de handhavingsrichtlijn. Hetzelfde initiatief streeft daarnaast ook een betere naleving van de rij- en arbeidstijdbepalingen na.

Het voorstel zal in een eerste fase de gewone wetgevingsprocedure moeten doorlopen. Indien de richtlijn wordt aangenomen, moet deze vervolgens in een tweede fase, binnen een periode van 2 jaar, worden omgezet in het Belgische recht.

Hierna wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste wijzigingen die dit voorstel met zich meebrengt.

Arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden

Het voorstel maakt de toepassing van sommige bepalingen van de ‘harde kern’ van minimumnormen afhankelijk van een minimumperiode van terbeschikkingstelling. De regels inzake het minimumloon en betaalde jaarlijkse vakantie van de gastlidstaat zullen meer bepaald niet langer van toepassing zijn wanneer de betrokken werknemer zich, over een periode van één kalendermaand, slechts gedurende drie dagen op het grondgebied van de gastlidstaat bevindt.

Indien deze tijdsdrempel wordt overschreden, zal de volledige ‘harde kern’ van minimumnormen, inclusief het minimumloon en de betaalde jaarlijkse vakantie van toepassing, zijn én dit al vanaf de eerste dag van detachering.

Naargelang de dagelijkse werktijd (inclusief onderbrekingen, rusttijden en periodes van beschikbaarheid) van de gedetacheerde werknemer meer of minder bedraagt dan zes uur, wordt een volledige, respectievelijk een halve dag in aanmerking genomen voor de berekening van de tijdsdrempel.

Dit speciaal regime is enkel van toepassing op de ondernemingen die activiteiten van internationaal goederen- en/of personenvervoer over de weg verrichten en daarbij werknemers in het kader van dienstverlening naar een andere lidstaat detacheren.

In geval van intra-groepsdetachering en/of uitzendarbeid blijft de ‘harde kern’ van de detacheringsrichtlijn onveranderd. Het speciaal regime is evenmin van toepassing voor zover het gaat om het vervoer van goederen of passagiers tussen twee punten in hetzelfde land door een bedrijf uit een ander land (‘cabotage’).

Controlemaatregelen

De administratieve eisen en controlemaatregelen die in de wegvervoersector kunnen worden opgelegd door de gastlidstaat, worden limitatief opgesomd.

Zo kan de gastlidstaat de bestuurder verplichten om in het voertuig een kopie te bewaren van:

• De verklaring van terbeschikkingstelling (die overigens moet worden overgemaakt aan de nationale bevoegde autoriteiten indien daartoe verzocht).
• Het bewijs dat het vervoer plaatsvindt in de gastlidstaat.
• De tachograafgegevens.
• De arbeidsovereenkomst.
• De loonstroken van de laatste twee maanden.

Bovendien kunnen de autoriteiten na de periode van detachering vragen aan de vervoeronderneming om een kopie van deze documenten ter beschikking te stellen.

Uitbreiding van handhaving arbeidstijdbepalingen

Uit onderzoek gevoerd in de periode 2015-2017 is eveneens gebleken dat de regelgeving inzake rijtijden en organisatie van de arbeidstijd niet heeft geleid tot de gewenste resultaten. Dit zou voornamelijk te wijten zijn aan een ontoereikend handhavingsbeleid.

Het wetgevingsvoorstel voorziet daarom eveneens in een aantal wijzigingen aan de bepalingen van Richtlijn 2006/22/EG. Deze wijzigingen zijn gericht om een betere naleving van de arbeidstijdbepalingen te garanderen.

Auteurs: Simon Albers en Sophie Maes (Claeys & Engels)