Te laat komen door de sneeuw: overmacht of niet?

Arbeidsrecht
Redactie

Door de sneeuwval en slechte weersomstandigheden zijn er vandaag – en mogelijk ook de komende dagen – heel wat files op de Belgische wegen. En dus is er ook het bijbehorende risico om te laat te komen op het werk. Hierbij rijst vaak de vraag: moet je deze uren dan extra werken of is je werkgever verplicht om je loon door te betalen? Matthias Debruyckere, juridisch expert bij HR-dienstengroep Liantis, nuanceert. 

De sneeuw en de bijhorende files zorgen voor stevige hinder, zowel voor werknemers als werkgevers. Niet alleen organisatorisch, maar ook financieel. En ook voor werknemers kunnen files naast tijdsverlies resulteren in loonverlies. “Niet elke vertraging telt immers als overmacht”, legt Matthias Debruyckere, juridisch expert bij Liantis, uit. “Als een medewerker te laat komt door een onverwachte gebeurtenis onderweg, zoals plotse ijzel of een ongeval, behoudt hij of zij recht op loon. Dat zijn omstandigheden die een werknemer niet kon voorzien en die buiten zijn wil liggen.”

Bij files door aangekondigde sneeuw – zoals vandaag – of langdurige wegenwerken ligt dat anders. “Dergelijke vertragingen zijn voorzienbaar. Dan mag je verwachten dat werknemers hun planning aanpassen door vroeger te vertrekken, een alternatieve route te nemen of tijdig telewerk te regelen. Wie dit nalaat, kan zich niet beroepen op overmacht”, aldus Debruyckere. “Kortom: de situatie van vandaag was aangekondigd en te voorzien. Een werkgever kan dat dus aangrijpen om te zeggen: als je te laat bent op het werk, voorzien we voor deze tijd geen loon.”

Aangekondigd winterweer

Ook wie het openbaar vervoer neemt, kan voor verrassingen komen te staan in de winter. Hier geldt een soortgelijke regelgeving. “Bij een onvoorziene verstoring, zoals een geblokkeerde spoorlijn, kan je een online een attest opvragen bij de vervoersmaatschappij”, zegt Debruyckere. “Als werkgever ben je dan loon verschuldigd, omdat je werkgever deze vertraging of afwezigheid niet kon voorzien. Gaat het om een aangekondigde staking dan is er geen recht op loon.”

Te laat komen ligt vaak in een grijze zone. Daarom maak je best heldere afspraken. Matthias Debruyckere: “Je kan overeenkomen dat je bij winterweer glijdende uren kan gebruiken of thuiswerken. Maar de keerzijde bestaat natuurlijk ook: wie consequent en meermaals te laat komt zonder geldige reden, riskeert dat de werkgever wijst op een gebrekkige uitvoering van de arbeidsovereenkomst.”

Fysieke aanwezigheid

In sectoren waar fysieke aanwezigheid onmisbaar is, zoals de zorg of retail, helpt een noodplan om de continuïteit te verzekeren, bijvoorbeeld door extra personeel stand-by te houden of taken te herverdelen. “Wie werkt met ploegen of vaste openingsuren bereidt zich maar beter voor. Anders riskeer je dat een winkel te laat opengaat of een shift onderbezet blijft”, aldus Debrucykere.

Alternatieven

Daarnaast kunnen werkgevers alternatieve vervoersopties aanmoedigen. Carpoolen of het openbaar vervoer zijn soms betrouwbaardere keuzes dan alleen vertrekken met de wagen. Telewerk blijft in veel gevallen de eenvoudigste oplossing. “Als werkgever toon je leiderschap door veiligheid en werkbaarheid te combineren”, besluit Debruyckere. “Liever later starten of van thuis uit werken, dan risico’s nemen onderweg.”

“Als een medewerker te laat komt door een onverwachte gebeurtenis onderweg, zoals plotse ijzel of een ongeval, behoudt hij of zij recht op loon. Dat zijn omstandigheden die een werknemer niet kon voorzien en die buiten zijn wil liggen.”
Matthias Debruyckere (Liantis)

LEES MEER OP HRSQUARE.BE

Showing Slide 1 of 2

Account Manager

KoWala Productions

Senior Accountant

KoWala Productions
Showing Slide 1 of 3

Aanmelden

Als lid van HR Square hebt u ook de mogelijkheid de digitale versie alsook de archieven van het tijdschrift te raadplegen via onze website.

Keynote

Eva Geluk

Antwerp Management School

La professeure Eva Geluk est titulaire de la chaire « Mental Health at Work » à l’Antwerp Management School. Elle est une experte très sollicitée dans les domaines du bien-être, de la prévention du burn-out et de la réintégration après une absence de longue durée.

Dans cette intervention, elle aborde en détail le bien-être mental et le rôle souvent négligé des dirigeants dans ce domaine. Comment veiller à ce que les collaborateurs se sentent bien dans leur peau ? Quelles sont les bonnes et les mauvaises pratiques qui renforcent ou, au contraire, sapent le bien-être mental des collaborateurs (et de leurs dirigeants) ? Et quel rôle revient aux responsables des ressources humaines ?

S’appuyant sur un cadre de référence scientifique et de nombreux exemples tirés de la pratique (Eva a interrogé plus de 70 cadres, responsables RH et employés dans le cadre de ses recherches), elle présente à Corporate Wellbeing le meilleur des deux mondes.

Workshop

Loïc Vlassakoudis

Vivalia

Loïc Vlassakoudis est Directeur des Ressources Humaines chez Vivalia, l’organisation intercommunale luxembourgeoise qui regroupe 7 sites hospitaliers, une polyclinique et des différentes maisons de repos. Situé entre le Grand-Duché et la France, et dans un secteur où la guerre des talents fait déjà rage, Loïc va expliquer comment Vivalia parvient néanmoins à attirer et à fidéliser une équipe motivée, pour qui satisfaction au travail et bien-être sont des priorités.

Workshop

Pierre Leman

Cliniques universitaires Saint-Luc

Politique de gestion de l’absentéisme à Saint-Luc face à la nouvelle règlementation

Le secteur des soins de santé est traditionnellement confronté à des taux d’absentéisme élevés, ce qui n’est pas une fatalité ni une réalité au sein des Cliniques universitaires Saint-Luc. Par ailleurs, un ensemble de nouvelles mesures et obligations en la matière sont entrées en vigueur.  Dans ce cadre, un projet pilote a été lancé en 2025 à Saint-Luc afin de mieux gérer l’absentéisme au travers de sa politique « Cultiver le lien » et de ses outils. Fort de son succès, l’hôpital a décidé de déployer sa nouvelle approche à l’échelle de toute l’institution dès 2026.  Dans son keynote,  Pierre Leman, Directeur des Ressources Humaines aux Cliniques universitaires Saint-Luc, présentera en détail cette nouvelle politique de gestion de l’absentéisme.

Ben jij klaar om helemaal mee te zijn in de wereld van HR? HR Square Nieuwsbrief brengt je tweewekelijks een overzicht van de belangrijkste feiten, trends en gebeurtenissen in HR-land.

Bovendien krijg je een handige lijst van must-attend HR-events, zodat je niets hoeft te missen.

Gratis in je mailbox. Het enige wat je hoeft te doen is je registreren!