Het Japanse beroepsleven heeft een lange traditie van ellenlange werkdagen en weinig vakantie. Ook vandaag blijft een overgrote meerderheid van de Japanse ‘salarymen’ vaak urenlang (en al even vaak onbetaald) overuren maken. Als de chef voortwerkt, kunnen ze eenvoudigweg niet naar huis, want in Japan verlaat je de werkplek niet voor je baas vertrokken is.

Ook zonder die blijvende baas zitten ze vast in een traditie van lang werken en daarna nog met het team de kroeg in te duiken, zodat er voor een privéleven nauwelijks of geen tijd is. Het bijzonder lage Japanse geboortecijfer wordt trouwens toegeschreven aan die gewoonte. Iedereen is voortdurend vermoeid. Vroeger waren het alleen de mannen, nu werken ook meer en meer vrouwen buitenshuis.

Tijdens de vakantie kunnen velen al evenmin even verpozen, want minder dan de helft van de Japanners neemt zijn (sowieso al schaarse) vakantiedagen op.

Het gevolg kan dramatisch zijn: velen bezwijken gewoon aan die lange werken. In Japan is het fenomeen gekend als ‘karoshi’, dood door overwerk.

De jongste tijd hebben beleidsmakers en bedrijven evenwel ingezien dat die lange werkdagen niet zo goed zijn. Uiteraard is het niet goed voor de algemene gezondheid en de maatschappij, maar het is eveneens een domper op de business-resultaten. De lange werkuren en permanente vermoeidheid wegen zwaar door op de productiviteit en fouten. Bovendien borrelen er nauwelijks nog frisse ideeën en creatieve voorstellen op.

Meer en meer bedrijven willen hun werknemers dan ook op tijd naar huis. Tot dusver helpt het nauwelijks of niet. Sommigen doen het licht uit, maar de Japanners blijven gewoon in het licht van hun computers aan de slag. Sommigen roepen een bepaalde dag tot niet-overwerkdag uit, maar dat baat ook zelden, doorgaans omdat de managers toch aan de slag blijven. En aangezien een Japanner niet naar huis gaat voor zijn baas dat doet… De productiviteit en creativiteit varen er nog altijd niet goed bij.

Bron: De Standaard (standaard.be), NRC Handelsblad (nrc.nl)