Instroom
Het uitbreken van de economische crisis is duidelijk zichtbaar in de instroomcijfers. In het vierde kwartaal van 2008 nam de instroom in de werkloosheid toe met 9 procent op jaarbasis, waardoor de instroom hoger was dan de uitstroom en het totale aantal niet-werkende werkzoekenden (NWWZ) toenam. In het eerste kwartaal van 2009 versnelde de toename van de instroom tot 22 procent op jaarbasis. In het tweede kwartaal van 2009 daalde de instroom opnieuw. De maandelijkse instroom in de werkloosheid was nog maar 4 procent hoger dan het jaar voordien.
Uitstroom
In tegenstelling tot de instroom, vertoont het verloop van de uitstroom uit de werkloosheid geen plotse schokken, maar een eerder gelijkmatige daling. In 2007 en in de eerste helft van 2008 werd deze daling nog veroorzaakt door het voortdurend dalende aantal niet-werkende werkzoekenden en de toenemende krapte op de Vlaamse arbeidsmarkt. De resterende groep van NWWZ omvatte immers een groeiend aandeel van structureel werklozen die minder makkelijk uitstromen uit de werkloosheid.
Nu de economische crisis een nieuwe toename van het aantal NWWZ teweegbrengt, blijft de uitstroom uit de werkloosheid echter dalen. In het eerste kwartaal van 2009 daalde de uitstroom met 6 procent op jaarbasis en in het tweede kwartaal met 5 procent op jaarbasis.
De Vlaamse bedrijven lijken absoluut nog niet klaar om hun aanwervingen opnieuw op te drijven.
Besluit
De economische crisis heeft dus voornamelijk een (schok)effect gehad op de instroom in de werkloosheid (het jobverlies). Deze instroom is bijzonder sterk toegenomen in de periode december 2008 – maart 2009, en heeft geleid tot een sterke toename van de werkloosheid.
Daarnaast is de uitstroom uit de werkloosheid (de aanwervingen) reeds langer gestaag aan het dalen. Hoewel de instroom in het tweede kwartaal van 2009 opnieuw leek te stabiliseren, wordt het herstel van de Vlaamse arbeidsmarkt gehypothekeerd door de dalende uitstroom uit de werkloosheid.
En nu?
De overheidsmaatregelen om ontslagen te vermijden, hebben hun effect niet gemist. De werkloosheid is in het Vlaams Gewest pas later beginnen toenemen dan in de rest van de Europese Unie. De toename van de instroom in de werkloosheid is eerder beperkt geweest in de tijd. Er is echter een keerzijde aan de medaille: omdat een werknemer ontslaan relatief ‘duur’ is, wachten de werkgevers in België het verdere verloop van de economische crisis nog wat langer af vooraleer ze opnieuw meer mensen aanwerven. De daling van de uitstroom uit de werkloosheid zal zich mogelijk nog een hele poos voortzetten.
Volgens officiële prognoses (OESO, Hoge Raad voor de Werkgelegenheid) zou de toename van de werkloosheid in het Vlaams Gewest dan ook langer kunnen duren dan elders in Europa. Het lijkt dan ook nog wat te vroeg om al van groene scheuten te spreken op de Vlaamse arbeidsmarkt.
Bron: Kwartaalbericht Conjunctuur en Arbeidsmarkt
