Iets meer dan een maand geleden maakte de regering thuiswerken opnieuw verplicht waar mogelijk, net als tijdens de eerste coronagolf. Maar telewerk is zelfs nu toch nog geen vaste prik voor heel wat werkende Belgen. Voor vier op tien (39 procent) werknemers is het vandaag (nog) geen optie. Er is wel een duidelijke stap voorwaarts gezet, want twee jaar geleden kon of mocht 60 procent van de werknemers in ons land nog niet telewerken.

Hannelore Van Meldert, experte telewerk en manager bij Acerta Consult: “Er zullen altijd jobs zijn die op de bedrijfssite moeten gebeuren. Arbeiders zijn de grootste groep die voor hun job fysiek op de werkvloer aanwezig moeten zijn: maar liefst zes op tien onder hen kunnen hun job niet elders uitvoeren. Maar ook opvallend is dat voor zes op tien mensen met een administratieve of uitvoerende functie, telewerken vandaag nog geen optie is. We zien dat de groep met de grootste flexibiliteit voor telewerk het hoger en middenmanagement is. Waarom zit die flexibiliteit niet ook bij het ondersteunend administratief en uitvoerend personeel? Telewerk heeft ook daar potentieel en bovendien zijn de werknemers vragende partij. Het is interessant voor werkgevers om telewerk ruimer toe te staan, mits goede planning en afspraken tussen leidinggevenden en medewerkers natuurlijk.”

Figuur 1: Kan jij vandaag zelf bepalen op welke locatie je werkt (thuis, regionaal kantoor, hoofdkantoor …)?

Thuiswerken in 2021: twee à drie dagen per week

De voordelen, maar ook de nadelen van thuiswerk zijn de afgelopen maanden voor velen duidelijk geworden. Hoeveel dagen willen telewerkers in de toekomst nog thuiswerken? De groep die momenteel twee of drie dagen per week telewerkt wil dat graag zo houden. Wie minder dan twee dagen telewerkt, vindt dat het wat meer mag zijn. Wie meer dan drie dagen in zijn home office vertoeft, verkiest dan weer wat vaker naar kantoor te komen. Een combinatie van on- en off-site werken is dus voor de werkende Belg het aantrekkelijkste, blijkt uit de cijfers.

Figuur 2: aantal effectieve thuiswerkdagen vs. aantal gewenste thuiswerkdagen

Hannelore Van Meldert: “Het is een duidelijke minderheid van de werkende Belgen die voltijds thuis of voltijds op kantoor wil werken. Van de bedienden, bijvoorbeeld, wil 24 procent liever alle dagen vanop kantoor werken, 12 procent liever alle dagen van thuis. Het hybride-model lijkt het te zullen gaan winnen. Het HR-beleid zal in die zin moeten worden aangepast. We denken daarbij aan praktische herzieningen van bijvoorbeeld onkosten- en mobiliteitsvergoedingen. Maar we weten nu ook dat leidinggeven en culturele eenheid op afstand geen tijdelijke HR-uitdagingen zijn. Nu is een goed moment voor werkgevers om hun HR-beleid onder handen te nemen en ervoor te zorgen dat het een hybride model van werken ondersteunt.”

Leeftijd, sector en grootte bedrijf bepalende factoren

Verschillende factoren spelen een rol in de thuiswerkmentaliteit van werknemers: de leeftijd, de bedrijfssector en de grootte van het bedrijf waar de werknemer actief is.

Het generatieverschil: medewerkers die ouder zijn dan 50 jaar, willen minder thuiswerken dan jongere medewerkers (tussen 18 en 34 jaar). Respectievelijk 42 procent van de 50-plussers en 29 procent van de min-34-jarigen wil geen enkele dag van thuis uit werken. Vandaag werkt echter een op vier 50-plussers effectief vijf dagen per week van thuis uit.

Ook op het vlak van bedrijfsgrootte zijn er verschillen. In grote organisaties mogen medewerkers meer thuiswerken (gemiddeld drie dagen per week in organisaties met meer dan 500 werknemers), terwijl dat in kleine organisaties in mindere mate wordt toegestaan (gemiddeld 2,5 dagen per week in organisaties met 1 tot 50 werknemers).

Uiteraard speelt ook de sector een rol. In de overheidssector (gemiddeld vier dagen telewerk per week), informaticasector en farmaceutische industrie (gemiddeld 3,5 dagen telewerk per week) wordt er heel wat van thuis uit gewerkt. Medewerkers die in voedings- en drankproductie werken of in de bouwsector kunnen minder van thuis uit werken. Gemiddeld werken zij net geen twee dagen per week van thuis uit.

Bron: Acerta. De gegevens komen van het tweejaarlijkse grootschalig onderzoek dat Acerta door het onderzoeksbureau Indiville laat uitvoeren bij medewerkers. Er waren 2.072 respondenten. Het is een representatieve steekproef van de arbeidsmarkt op basis van de recentste cijfers van Statbel. De enquête liep van 1 tot 21 september 2020.