De klassieke arbeidsorganisatie (een job met de nodige zekerheid en een ‘9-to-5’-werkdag of toch een vrij vast schema) blijkt nog altijd het meest bij te dragen aan het welbevinden van de meeste werknemers. Dat blijkt uit ‘The Relationship between Employment Quality and Work-Related Well-Being in the European Labor Force’, een grootschalig onderzoek van Karen Van Aerden (VUB), Guy Moors (Universiteit Tilburg), Katia Levecque (Universiteit Gent) en Christophe Vanroelen (VUB). De resultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Vocational Behavior. Hun analyse is gebaseerd op ongeveer 30.000 werknemers uit de ‘European Working Conditions Survey’.
Geen zekerheid, geen geluk
Het eerste deel van hun bevindingen verrast waarschijnlijk niet echt. Die lopen vrij gelijk voor twee soorten atypische jobs: ronduit precaire jobs (deeltijds werk, geen zekerheid, weinig of geen vooruitzichten, lage lonen, nauwelijks opleidingskansen, weinig of geen inspraak) en intensief kwetsbare jobs (de kenmerken van de eerste groep nog gecombineerd met flexibele, onregelmatige en onsociale werkuren). Die laatste groep is niet zo klein: het gaat om 14% van de Europese werknemers. Dat werk wordt doorgaans dan ook nog niet eens gewaardeerd. Een schouderklopje kan er niet af en de kansen om hogerop te klimmen, zijn vrijwel nihil.
In deze twee groepen worden slechte resultaten qua welzijn en gezondheid geregistreerd. Zeker de groep met ‘intensief kwetsbare jobs’ hebben meer lichamelijke en mentale klachten, zijn ook minder gemotiveerd en denken hun werk niet te kunnen volhouden tot de pensioenleeftijd.
Ook hun collega’s met precaire jobs, maar met nog enigszins klassieke werktijden, hebben klachten over een mindere mentale gezondheid en rapporteren een lage werkmotivatie. Hun toestand is weliswaar iets beter dan de meest kwetsbare groep, maar echt gelukkig kan je dat niet noemen.
Ook ‘het nieuwe werken’ draagt niet echt bij tot geluk
Het tweede deel van de onderzoeksbevindingen klinkt wel behoorlijk verrassend. Hierbij gaat immers ook het gelauwerde ‘nieuwe werken’ niet vrijuit. Het gaat om werknemers met ‘portfolio-jobs’. Zij worden juist wel gul verloond, hebben goede arbeidsvoorwaarden in het algemeen, maar daar tegenover staat een onregelmatig arbeidsleven met vaak lange uren en ook asociale werktijden.
Ook deze volgers van ‘het nieuwe werken’ zijn niet helemaal gelukkig te noemen. Zij hebben immers heel wat problemen om hun werk-privé-evenwicht te vinden. Bovendien denken ze hun werkritme (en dus hun job) niet te kunnen volhouden tot hun pensioenleeftijd.
De echt gelukkigen zijn dus alleen te vinden in het kamp van de werknemers met een stabiele job, klassieke werkuren en een tamelijk goede werkzekerheid. Is dit een signaal voor de beleidsmakers, voor werkgevers én voor HRM?
Bron: De Standaard (standaard.be), Journal of Vocational Behavior, Volume 86, February 2015, P. 66–76 (journals.elsevier.com/journal-of-vocational-behavior en http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0001879114001389)
