Vakbonden verdeeld over tijdelijke werkloosheid

Al enkele weken wordt er achter de schermen overlegd over het dossier. Werkgevers zijn nadrukkelijk vragende partij om het systeem van tijdelijke (economische) werkloosheid, dat nu alleen voor arbeiders bestaat, naar bedienden uit te breiden. VBO en Unizo hebben het over een tijdelijke crisismaatregel, die duizenden afdankingen kan helpen voorkomen.
De vakbonden staan eerder weigerachtig tegenover het idee. Toch lieten de voorzitters Luc Cortebeeck (ACV) en Rudy De Leeuw (ABVV) verstaan dat er gepraat kon worden, bijvoorbeeld met toepassing in (productie)bedrijven waar veel arbeiders al in economische werkloosheid zijn geplaatst.

Bediendencentrales zijn tegen

Volgens Johan Rasking van De Standaard zit niet iedereen op die pragmatische lijn. De twee bediendencentrales, LBC en BBTK, zouden tijdelijke werkloosheid niet zien zitten. Volgens LBC-topman Ferre Wyckmans (foto) is de snelle invoering ervan ‘een fabeltje’, want er zijn “wijzigingen nodig aan de wet op de arbeidsovereenkomsten en aan de werkloosheidsreglementering. Bovendien is tijdelijke werkloosheid pas toegelaten wanneer er in het bedrijf geen overuren meer gerecupereerd moeten worden. Bij arbeiders bestaat er een duidelijke tijdregistratie. Voor veruit het gros van de bedienden bestaat die tijdregistratie niet.”
Wyckmans wijst voorts op de ‘onbetaalbare’ budgettaire impact voor de RVA en benadrukt dat het dossier “thuishoort in het globale debat over de harmonisering van de statuten van arbeiders en bedienden”. Als alternatief pleit de LBC voor arbeidsduurvermindering (zoals in Nederland) en de uitbouw van een crisis-tijdskrediet annex vormingskrediet.

ACLVB wil ‘chaos vermijden’

Bij de liberale vakbond klinkt het anders. ACLVB-voorzitter Jan Vercamst streeft wel naar een akkoord met de werkgevers. “Om een einde te maken aan de chaos in de bedrijven, die bij gebrek aan tijdelijke werkloosheid allerlei slechte alternatieven uitproberen.”
Volgens Vercamst worden bedienden ‘administratief ongevormd tot arbeiders’, moeten ze verplicht vakantie opnemen of gedwongen onbetaald met verlof gaan. Daarnaast zouden in verschillende ondernemingen bedienden verplicht worden het werk van collega-arbeiders die in economische werkloosheid zijn geplaatst, uit te voeren. Het zou dan bijvoorbeeld gaan om ploegbazen.
Andere bedrijven zouden bedienden dan weer ‘verzoeken’ hun arbeidsprestaties te verminderen of tijdskrediet op te nemen, of ze dat nu willen of niet. Hier wordt volgens het ACLVB, voorbijgegaan aan de belangrijkste doelstelling van het tijdskrediet, namelijk werknemers die dit wensen, de mogelijkheid te bieden hun beroepsleven beter af te stemmen op hun privéleven.

Streng gereglementeerd kader

Daarom moet de moed bestaan om over uitbreiding van het systeem van economische werkloosheid te praten, meent ACLVB. “Zowel op individueel als op collectief niveau is het dikwijls erger om deze dagelijkse realiteit, druk en chantage te moeten verduren dan economisch werkloos te zijn”, klinkt het.
De liberale vakbond vindt dat onder bepaalde omstandigheden, binnen een streng gereglementeerd kader, economische werkloosheid voor bedienden mogelijk moet worden. Daarbij wil het twee basisvoorwaarden voorop stellen:

1. De uitbreiding van de mogelijkheden van economische werkloosheid voor sommige bedienden dient strikt beperkt te worden in de tijd.

2. Er moeten op interprofessioneel niveau duidelijke criteria worden bepaald die het mogelijk maken om het niveau van economische moeilijkheden objectief te bekijken. Het kan niet dat het systeem van economische werkloosheid uitgebreid wordt tot alle sectoren en tot alle bediendefuncties. ACLVB vindt dat het a priori moet gaan om: bedrijven met veel arbeiders die zelf in economische werkloosheid zijn geplaatst en enkel de bedienden binnen deze bedrijven die nauw samenwerken met de arbeiders die betrokken zijn bij het productieproces

.

Uitvoeringsmodaliteiten

Verder vindt ACLVB dat binnen het tijdelijk en hierboven omschreven kader bedrijven een cao moeten sluiten, met alle vakbonden binnen het bedrijf. Minimaal moet die cao volgende elementen bevatten:

tewerkstellingsgaranties voor al het personeel

vastgelegde praktische modaliteiten van de werkloosheidsperiodes

een financiële compensatie voor alle werknemers die door de economische werkloosheid inkomstenverlies lijden

een regeling inzake de onrechtstreekse gevolgen van economische werkloosheid waar de sociale zekerheid nog niet in tussenbeide komt (bijvoorbeeld rond het aanvullend pensioen).

Dit kader impliceert wettelijke aanpassingen die gepaard moeten gaan met een collectieve arbeidsovereenkomst van de Nationale Arbeidsraad. Volgens ACLVB zullen bepaalde aspecten desgevallend kunnen worden geregeld binnen de betrokken sectoren.
Daarnaast moet er ook een gepaste financiering van de sociale zekerheid komen om de extra kosten die deze moeilijke financiële tijden teweegbrengen, op te vangen.

Bron: De Standaard, Persbericht ACLVB