De loonkloof werd onlangs nog maar eens beklemtoond door een enquête van het ABVV onder werknemers. Tussen december 2004 en september 2006 vulden ruim 20.000 personen de webenquête in. Het Hoger Instituut Voor de Arbeid (HIVA) analyseerde de resultaten. Hieruit blijkt dat de loonkloof van vrouwen ten opzichte van mannen 18 % bedraagt in bruto-uurloon en 26% in bruto-maandloon. De kloof kan verklaard worden door deeltijds werk bij vrouwen, het aantal contractuele werkuren, de bedrijfsgrootte, de complexiteit en leidinggevende aspecten van de functie, de leeftijd en anciënniteit, de bedrijfsafdeling waar men werkt en ook de vakbondsaanwezigheid. Vrouwen krijgen gemiddeld minder bedrijfsopleiding en volgen nog meer dan mannen kortlopende bedrijfsopleidingen. Ze genieten minder van pensioenplannen of groepsverzekeringen (46% tegenover 62% mannen) en ze werken opvallend minder in ploegenstelsels met nachtarbeid (9,4% tegenover 21,9% mannen). Vrouwen ‘kiezen’ er blijkbaar ook voor om dichter bij huis te werken (53% vrouwen pendelt minder dan 15 kilometer tegenover slechts 43% mannen). Volgens het ABVV is de kloof is het resultaat van maatschappelijke sturing en kan deze met politieke wil teruggedrongen worden. “Politieke wil om onder andere vakbonden toe te laten in alle bedrijven, want het lijkt er sterk op dat de aanwezigheid van een vakbond in het bedrijf garandeert dat er op de werkvloer meer aandacht besteed wordt aan het gelijkekansenbeleid”, verduidelijkt de vakbond. Zo ligt het bruto-uurloon hoger in bedrijven waar er een vakbondsafgevaardigde is (19,4 euro tegenover 15,8 euro in bedrijven zonder vakbond). Bovenop het gewone loon krijgen werknemers in bedrijven met een vakbondsafvaardiging ook iets vaker een pensioenplan. Opvallend is de vaststelling dat de vakbondsaanwezigheid een gunstig effect heeft op de garantie van bedrijfsopleiding voor de werknemers (71% tegenover 51% opleiding in bedrijven zonder vakbond). Dit geldt nog meer voor bedrijfsopleidingen van een iets langere duur. Ten slotte zijn in bedrijven zonder vakbond veel meer werknemers het helemaal niet eens met de stelling dat er gelijke kansen voor vrouwen en mannen worden aangeboden.
Het ACV vindt dat de overheid werk moet maken van een jaarlijks instrument om de loonkloof te meten en wil meer en betere gelijkstelling van periodes van loopbaanonderbreking (tijdkrediet, loopbaanvermindering,…). “Wie het werk (geheel of gedeeltelijk) onderbreekt voor zorgtaken mag hiervoor niet gestraft worden”, zo luidt het. Het ACV vraagt ook een ondersteunend en doelmatig overheidsbeleid voor de combinatie van arbeid en gezin/zorg, meer aandacht voor het thema gender in de onderwijsopleiding, een beleid gericht op meer vrouwen op sleutelfuncties in bedrijven en in het onderwijs (rolmodellen). Volgens het ACV moeten de sociale partners dringend verbintenissen aangaan over het wegwerken van loonongelijkheden.
