Vanvelthoven stuurde twee ontwerp-KB’s naar de koning. Het eerste legt de datum voor de sociale verkiezingen volgend jaar tussen 5 en 18 mei, het tweede stelt de procedure vast maar bepaalt ook dat er in bedrijven tussen 50 en 100 werknemers een ondernemingsraad verkozen zal worden (nu wordt daar enkel een preventiecomité gekozen). De minister hoopte hiermee de zaak te regelen: langer uitstel zou de sociale verkiezingen in gevaar brengen en ook de juridische druk is niet mis. Wegens het negeren van de EU-richtlijn over werknemersconsultatie in kmo’s riskeert ons land dwangsommen en de Raad van State meent dat een wet uit 1948 verplicht de drempel te verlagen. Maar premier Verhofstadt is niet gediend met deze manier van werken. Hij verzocht de koning openlijk de KB’s niet te tekenen wegens niet passend voor een regering van lopende zaken. De koning zou hier op ingaan.
Beide kampen ontvingen steun van hun achterban. De werkgevers kozen de liberale zijde, de vakbonden gingen mee met de minister. Algemeen VBO-directeur Pieter Timmermans noemde de actie “een kaakslag voor het ondernemerschap”, Voka had het over een “putsch” en Unizo over “een onaanvaardbare en onfatsoenlijke soloslim die het overleg tussen de sociale partners hypothekeert”. De vakbonden schaarden zich achter de argumentatie van Vanvelthoven. “Door de ondertekening van deze KB’s vermijdt minister Vanvelthoven langdurige rechtsonzekerheid bij werknemers en werkgevers in verband met de sociale verkiezingen en laat hij toe dat de democratie, ook in de bedrijven, normaal verder kan functioneren”, klinkt het bij het ABVV. Het ACV stoort zich aan “de ongepaste politieke spelletjes die de rechtsonzekerheid over de sociale verkiezingen verder laten voortduren”.
Het dossier komt zo terug op de onderhandelingstafel van de sociale partners. De kans dat zij het eens worden is gering, maar voorlopig is er zelfs geen sprake van overleg. ACV en ABVV onderhandelen niet totdat ze zeker zijn dat de sociale verkiezingen volgend jaar georganiseerd worden op basis van de geblokkeerde KB’s van Vanvelthoven. Anders dreigt een uitstel met een vol jaar, wat betekent dat de sociale verkiezingen zouden samenvallen met de regionale en de Europese verkiezingen en met cao-onderhandelingen in de sectoren en bedrijven. Volgens de werkgevers ondergraven de bonden met hun ‘overlegstaking’ zelf het sociaaloverlegmodel.
