Het positieve effect is het gevolg van het verminderen van het stressniveau, het verbeteren van de werk-privébalans en het verhogen van het welzijn. De bevindingen komen van de paper ‘Union representation, collective voice and job quality – An analysis of a survey of union members in the UK finance sector’, uitgevoerd door hoogleraars en onderzoekers van de Britse Warwick Business School, University of London, Cass Business School en Unite (met 1,42 miljoen leden de grootste vakbond in Groot-Brittannië).

Het onderzoek is gebaseerd op een enquête van Unite in de financiële sector. Welgeteld 3087 werknemers namen eraan deel, verspreid over 174 ondernemingen (van wie 41 procent in de grootbanken en 13 procent bij de grote verzekeringsmaatschappijen actief zijn).

Jobtevredenheid verhoogt productiviteit

Professor Kim Hoque van de Warwick Business School (volgens de Financial Times de snelst groeiende managementschool in het Verenigd Koninkrijk, verbonden aan de University of Warwick) wijst er in zijn analyse op dat arbeidskwaliteit niet alleen belangrijk is voor de individuele werknemers, maar ook voor de onderneming of organisatie. Arbeidskwaliteit is immers nauw verbonden met jobtevredenheid, die dan weer geïdentificeerd is als een belangrijke factor van de productiviteit.

Naast een hogere productiviteit, zorgt een betere arbeidskwaliteit ook voor een betere retentiegraad. Ook het absenteïsme verlaagt, zodat het bedrijf uiteindelijk op verschillende fronten winst kan boeken.

Dit onderzoek kan dan ook een belangrijk signaal zijn voor de bedrijven die vakbonden vooral buiten de muren willen houden. In de financiële sector in het Verenigd Koninkrijk zijn de vakbonden aanwezig in 43,3 procent van de ondernemingen. Dat is veel in vergelijking met het algemene Britse gemiddelde van 21 procent. In 2004 was dat nog 24 procent, in 1980 zelfs nog 64 procent.

Geen invloed op werkzekerheid

In de enquête blijken drie van de vier gepeilde aspecten van de arbeidskwaliteit beter te zijn in bedrijven met vakbondsvertegenwoordiging: werkinhoud, werk-privébalans en werkstress, al was het verband tussen de vakbondsaanwezigheid en stress niet zo uitgesproken.

Vreemd genoeg was er voor de werkzekerheid, het vierde aspect, geen verband tussen de al dan niet aanwezigheid van de vakbond in het bedrijf. Professor Hoque vindt dat echter niet zo verrassend. Hij wijst erop dat werkgevers zelden toegevingen doen op het vlak van werkzekerheid. Bovendien valt een beslissing op dat vlak meestal buiten de invloed van de vakbondsvertegenwoordigers in het bedrijf.

Formeel en informeel

Op de andere vlakken kunnen die vertegenwoordigers wel een invloed hebben, omdat zij dergelijke zaken sneller zowel formeel als informeel kunnen aankaarten bij de managers en de werkgever. Als werknemers bepaalde problemen aangeven, is er meer kans dat ze opgelost geraken wanneer de vakbondsvertegenwoordigers ervoor gaan pleiten. Op die manier kan het verschil gemaakt worden tussen bedrijven met en zonder vakbondsvertegenwoordiging.

Professor Hoque raadt de bedrijven dan ook aan om nog eens goed na te denken wanneer ze de lokale vakbondsvertegenwoordiging liever buitenspel zetten. Dan dreigen ze immers ook de positieve invloed op de bedrijfsprestaties te verliezen.

Bron: Warwick Business School (wbs.ac.uk) en Unite (unitetheunion.org)