< Terug naar overzicht

‘Langer werken’: er is geen draagvlak voor

Jos Gavel

Wat gebeurt er als men een Belg probeert te verplichten iets te doen wat hij of zij niet wil doen? De Belg zegt “de pot op” en haalt zijn of haar legendarische creativiteit boven om te ontsnappen aan de bevelen van binnen- of buitenlandse Hogere Machten. Dat doet hij of zij al eeuwen, met succes, op alle terreinen.

Vandaag is de officiële pensioenleeftijd 65 jaar, morgen wordt hij verhoogd naar 66, overmorgen naar 67 enzovoort. Vanuit politiek-economisch oogpunt is dit perfect te verantwoorden. Dat hebben grote denkers en doeners uit alle hoeken al ten overvloede, met cijfers en argumenten onderbouwd. Helaas hebben zij niet uitgelegd hoe dat ‘langer werken’ kan worden bereikt. Wetten afkondigen is gemakkelijk. Ze laten naleven is moeilijker, zelfs vaak onmogelijk.

Wie negeert, ontduikt of ontwijkt geen belastingen, verkeersregels, milieuregels, bouwvoorschriften en alle andere overheidsbedenksels? Zo gaat en zal het gaan met de plicht om langer te werken. Tenzij, misschien…

Ondertussen leert een degelijke en betrouwbare studie (*) dat een ruime meerderheid van de Belgische werknemers de huidige pensioenleeftijd van 65 jaar niet ziet zitten. Van de respondenten uit een representatieve steekproef denkt 63 procent het niet aan te kunnen tot die leeftijd. Langer dan 65 acht 77 procent niet mogelijk.

Kunnen is één ding, willen een ander. Liefst 74 procent van de respondenten wil helemaal niet tot 65 jaar werken, wat dacht u wel? Slechts 10 procent is bereid langer te werken. Bijna een derde wil al stoppen op 60 en 10 procent zelfs op 55. Meer dan een op tien droomt van welverdiende rust op 50 of jonger. Nog even terzijde: vijftigplussers willen gemiddeld een beetje langer werken dan jongeren.

De politiek heeft en gebruikt vaak een geijkte uitdrukking voor deze situatie: “Er is geen draagvlak voor.” Ook niet na het ‘werkbaar werk’- gedoe van de voorbije jaren.

Natuurlijk vroegen de onderzoekers eveneens naar de redenen waarom werknemers niet langer menen te kunnen of willen. De grootste obstakels om te werken tot 65 zijn ‘mentale werkbelasting’ (stress, tempo, intensiteit) voor 44 procent van de respondenten en ‘emotionele werkomstandigheden’ (werksfeer, collega’s, klanten, aangrijpende situaties, agressie) voor 40 procent. Daarna volgen ‘fysieke werkomstandigheden’ met 39 procent en ‘fysieke werkbelasting’ met 37 procent. ‘Onevenwicht werk-privé’ is niet onbelangrijk, maar is toch de minst wegende factor. Alsof al het voorgaande nog niet onthutsend genoeg is, denkt slechts een op vier werknemers dat hij of zij nog welkom is op het werk tot 65 jaar…

Men moet geen waarzegger zijn om te voorspellen dat met de huidige ‘verplichte’ aanpak van langer werken nog meer werknemers de afslag richting ziekenkas zullen nemen. Dit probleem is nu al gigantisch en groeiend. De re-integratiewetgeving voor langdurig afwezigen faalt trouwens ook al.

Kan er dan niets gebeuren? Misschien wel. Het beste zou zijn dat een volgende regering, welke kleur ze ook uitslaat, een moratorium zet op goedbedoelde, maar contraproductieve wetgeving. In de plaats daarvan moet ze de sociale gesprekspartners vriendelijk maar met aandrang mobiliseren om interprofessioneel en in de sectoren onderhandelde oplossingen te zoeken voor de blokkering van ‘langer werken’ in de ondernemingen en in de hoofden van de werknemers. Dat zal wat tijd en behoorlijk wat geld kosten, maar een beter en goedkoper alternatief om ‘een draagvlak’ te vinden is er niet.

(*) Tweejaarlijkse Inzetbaarheidsbarometer, Securex. Steekproef van 1502 respondenten, representatief voor arbeidsmarkt inzake geslacht, leeftijd, regio en statuut.

jos.gavel@hrsquare.be

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen