Verwijzing

Bij een verwijzing worden werkzoekenden, die eerst geselecteerd worden op basis van een matching tussen de vereisten in de vacature en enkele profielkenmerken in het dossier, uitgenodigd voor een verwijzingsgesprek. De vacature wordt besproken met de consulent die zal beslissen of de werkzoekende doorverwezen wordt naar de werkgever om te solliciteren. Deze verwijzing is niet vrijblijvend: in de uitnodiging wordt expliciet verwezen naar mogelijke RVA-sancties bij het niet ingaan op de uitnodiging. De werkzoekende wordt zo verplicht te solliciteren.

Onderzoek

Uit de statistische analyse van 36 cohorten werkzoekenden blijkt dat er een sterk verband bestaat tussen het krijgen van een verwijzing en de uitstroomkans naar werk. Globaal blijkt de kans op een job na verwijzing 2,6 keer groter dan zonder verwijzing.
Voor werkzoekenden, die vanaf de eerste maand na instroom in de werkloosheid verwijzingen krijgen, ligt het restpercentage nog werkzoekenden (het procentuele aandeel van personen die nooit zijn uitgestroomd naar werk tijdens de opvolgingsperiode) na 24 maanden 26,7 procentpunt lager.
Dit globale effect is onafhankelijk van de specifieke groep werkzoekenden (hoog- of laaggeschoold, jong of oud, autochtoon of allochtoon) en nagenoeg onafhankelijk van het moment van de eerste verwijzing. Dit effect blijft bovendien doorwerken: na de eerste verwijzing blijft de uitstroomkans navenant hoger gedurende de rest van de opvolgingsperiode.
Interessant is dat verwijzingen ook een positief effect hebben bij langdurig werkzoekenden (met verwijzingen 12 of meer maanden na de instroom in de arbeidsreserve). Hoewel langdurige werkloosheid op zich een negatief signaal is voor werkgevers, bevestigt dit onderzoek dat ‘teruggetrokken’ of ‘ontmoedigde’ werkzoekenden na verloop van tijd opnieuw actief werkzoekenden kunnen worden.

Kansengroepen

Uit het onderzoek blijkt tevens dat bij kansengroepen (laaggeschoolden, allochtonen, 45-plussers, arbeidsgehandicapten en leefloners) het effect van verwijzingen sterker speelt dan bij de niet-kansengroepen. Voor alle onderzochte kansengroepen hebben de werkzoekenden met verwijzing(en) een beduidend grotere maandelijkse uitstroomkans (tussen 2,8 en 3 keer zo groot) dan werkzoekenden zonder verwijzingen.
Het verschil in restpercentage tussen ‘met’ en ‘zonder’ verwijzingen varieert van 29,4 procentpunt bij de laaggeschoolden tot 32,2 procentpunt bij de leefloners. Bij de allochtonen bedraagt het 31,3 procentpunt.

Verklaring

Naast het activerende-sanctionerende effect van de verwijzing moet voor de verklaring ook gezocht worden in de richting van selectie van de ‘meest geschikte’ werkzoekenden in de loop van de procedure. In een eerste stap is er een automatische matching tussen vacaturevereisten en ‘objectieve’ dossierkenmerken, in een tweede stap gebeurt de uiteindelijke selectie tijdens het verwijzingsgesprek op basis van meer ‘subjectieve’ kenmerken zoals interesse, motivatie en attitude.
Of nu vooral het activerende effect van de dreigende sanctie speelt, of de voorbereidende selectie door de VDAB-consulenten, de snellere uitstroom na verwijzing verantwoordt alleszins een versterking van intensieve bemiddelingsacties.
Dit is ook een intentie van het nieuwe Vlaamse Regeerakkoord (9 juli 2009), waarin meer maatwerk beloofd wordt bij de begeleiding van de werkzoekenden.

Meer info vindt u in de publicaties VDAB Onderzoekt ‘Verwijzen helpt aan werk’.