“De Belgische arbeidsmarkt is structureel zwak. De conjuncturele verbetering die stilaan zichtbaar is, zal dat niet goedmaken”, stelde Jan Smets, ondervoorzitter van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid, al in september 2003 bij de opening van de werkgelegenheidsconferentie. In mei 2004 hamerde het Vlaams netwerk van ondernemingen Voka er nogmaals op dat onze arbeidsmarkt veel flexibeler moet worden. Bedrijven hebben nood aan flexibiliteit, omdat ze te maken hebben met pieken en dalen op hun afzetmarkt, omdat ze snel moeten kunnen leveren of permanent moeten kunnen produceren. Voka pleit ervoor dat bedrijven meer vrijheid krijgen om oplossingen op maat uit te werken, wat de herziening vergt van een flink deel van de arbeidsreglementering.
In juni 2004 kwam het adviesbureau McKinsey in zijn strategisch plan Prospero tot de conclusie dat “er iets fundamenteel fout is met de tewerkstelling in België.” McKinsey stelt dan ook voor om ingrijpende hervormingen door te voeren met prioriteit voor lagere lasten, versnelde tewerkstelling van werklozen, verhoging van het aantal werkende 55-plussers en creatie van meer flexibele jobregelingen. De recente voorstellen van het Verbond van Belgische Ondernemingen in verband met de eindeloopbaan gaan duidelijk in dezelfde richting: “Er moet een grotere arbeidsmarktdynamiek gecreëerd worden voor oudere werknemers en werkzoekenden.”
“Nu treedt professor Roger Blanpain alle hoger genoemde organisaties en instanties bij”, stipt Voka aan. “Het uitgangspunt van zijn voorstellen: de werking van onze arbeidsmarkt voldoet niet. Hij verwijst onder meer naar de vacatures voor knelpuntberoepen die niet ingevuld raken, de loonkosten die te hoog zijn, de te hoge ontslagkosten die aanwervingen belemmeren en het gebrek aan doorstroming op onze arbeidsmarkt.”
“Over de concrete voorstellen die de professor naar voren schuift, valt te discussiëren”, meent Voka. De Vlaamse werkgeversvereniging noemt zich alvast voorstander van de voorstellen om de mogelijkheden inzake uitzendarbeid en terbeschikkingstelling van personeel te verruimen, om de combinatie van pensioen en beroepsactiviteit mogelijk te maken, en om het vrij verkeer van werknemers in de verruimde Europese Unie te bevorderen. Andere voorstellen zouden, wat hun modaliteiten betreft, nader bestudeerd en besproken moeten worden.
Belangrijker dan de mogelijke bedenkingen bij elk voorstel afzonderlijk, is volgens Voka echter de vaststelling dat er vandaag in Vlaanderen een ruim gedeeld draagvlak en een ‘sense of urgency’ bestaat voor grondige hervormingen om onze arbeidsmarkt beter te doen werken. Voka verwacht dat er in het najaar zowel op Vlaams als federaal vlak én in het sociaal overleg doorbraken komen die de hervormingen op gang trekken.
