De enquêtes van de Europese Stichting worden sinds 1991 om de vijf jaar uitgevoerd. De interviews voor de vierde enquête werden eind 2005 uitgevoerd bij ongeveer 30.000 werknemers in 31 Europese landen (inclusief Turkije). Ondanks de toetreding van tien nieuwe lidstaten op 1 mei 2004, een stijging van de niet traditionele tewerkstellingsvormen (parttime en tijdelijk werk) en een groter aantal vrouwen op de arbeidsmarkt, zijn de arbeidsomstandigheden in de EU redelijk stabiel gebleven sinds 1991.
In België werkt 21,5 % van de actieve beroepsbevolking parttime en heeft 8,6% een tijdelijk contract. Opvallend is dat 40,5% van de Belgische vrouwen deeltijds werkt. Uit de enquête blijkt dat zij meer uren presteren dan mannen die voltijds werken, als de uren die besteed worden aan huishoudelijke en zorgactiviteiten meegerekend worden.
De enquête toont verder aan dat door de veroudering van de Europese bevolking in veel Europese landen, waaronder België, ongeveer 15% van de actieve beroepsbevolking de volgende tien jaar op pensioen zal gaan. Deze evolutie vormt een serieuze uitdaging, zeker als slechts 52,3% van de Belgische werknemers verklaren dat ze zich in staat voelen hetzelfde werk vol te houden tot de leeftijd van 60 jaar. Meteen is het belang aangetoond van het ontwikkelen van arbeidsomstandigheden die oudere werknemers langer aan het werk houden.
Steeds minder Europese werknemers (35%) denken dat hun veiligheid en gezondheid een risico loopt door hun werk, hoewel de percentages in de nieuwe lidstaten beduidend hoger liggen dan die in de 15 oude lidstaten. De vaakst gerapporteerde gezondheidssymptomen zijn rug- en spierpijn, gevolgd door vermoeidheid, stress en hoofdpijn. De Belgische gemiddelden liggen op dit punt lager dan de Europese: 19,4% van de ondervraagde Belgen zegt last te hebben van rugpijn, 17,2% van spierpijn, 18,7% van vermoeidheid en 10,5% van hoofdpijn. De Europese gemiddelden zijn respectievelijk 24,7%, 22,5%, 22,5% en 15,8%.
Een van de duidelijkste evoluties, is de stijging van de arbeidsintensiteit, vooral in de EU-15. In België is de arbeidsintensiteit in 2005 met 14% gestegen ten opzichte van 1991. Opmerkelijk is ook dat de Belgische cijfers op het vlak van geweld, pesten en leeftijdsdiscriminatie hoger liggen dan de Europese.
Ten slotte lijkt de invoering van flexibele werkuren moeizaam te verlopen: 61,7% van de Belgische werknemers verklaart weinig flexibele werkuren te hebben. Toch zijn veel werknemers met regelmatige en voorspelbare werkuren vaak tevreden over hun work-life balance. Zo’n 14,7% van de Belgische respondenten zegt de mogelijkheid te krijgen thuis telewerk te verrichten. Dat is meer dan het Europese gemiddelde van 8,3%.
