De nieuwe topman bij Volkswagen, Wolfgang Bernhard, staat bekend als een keiharde crisismanager. Bij zijn vorige werkgever, DaimlerChrysler, schrapte hij 26.000 banen. Hij werd er de laan uitgestuurd om zijn ‘grote mond’. In zijn eerste interview bij VW, sinds zijn aanstelling in mei, trok hij meteen van leer. Bernhard stelde dat hij “alle maatregelen overweegt die het succes van VW verzekeren”. Onder “alle maatregelen” sorteren ook fabriekssluitingen. De eerste kandidaat kon dan wel eens VW Vorst zijn, zo werd gevreesd. De Belgische vestiging, die 5700 werknemers telt, produceert de VW Golf en de Audi A3. Deskundigen beschouwen Vorst als de zwakke schakel van het concern omwille van de hoge Belgische loonkost en de beperkte flexibiliteit.
Premier Verhofstadt (VLD) is als de dood voor een sluiting van Vorst en doet er alles aan om de loonkost op ploegenarbeid te drukken. In het interprofessioneel akkoord van januari werd al beslist om die ploegenarbeid te ontlasten en op 1 juli is de lastenverlaging nog eens verhoogd van 1 naar 2,5%. Voor begin 2006 is een verlaging tot 8,5% beloofd. Verhofstadt wil op die manier het verschil met Duitsland overbruggen, maar moet dan wel hopen dat de lonen niet verder stijgen. Hij moet vertrouwen op de goodwill van de vakbonden. De druk is groot, want de Duitse vakbonden hebben er al mee ingestemd dat er dit jaar in hun land geen enkele reële loonsverhoging komt.
In De Standaard noemt analist Vic Heylen die loonkost niet eens het grootste probleem. “Ze maakt maar 4 à 5% uit van de totale assemblagekosten”, zegt Heylen. “Veel crucialer is de flexibiliteit.” Duitse vestigingen hebben de voorbije jaren veel gedaan om die flexibiliteit op te drijven. Ze voerden een ‘jaarconto’ voor de werkuren in: de werknemer moet in een jaar een bepaald aantal uren presteren. Is de vraag hoog, dan moet hij doorwerken. Is het wat rustiger, dan kan hij ook vrijaf krijgen. “Die flexibiliteit staat in Vorst juist onder druk”, weet Heylen. “De Duitse directie dringt er op aan het aantal ploegen te verminderen door de weekendploeg af te schaffen.” Dat ligt net gevoelig. De weekendploeg dient in Vorst precies om de pieken en dalen op te vangen.
Heylen vreest nochtans niet meteen voor een sluiting van Vorst: “In ons land wordt een erg belangrijk model gemaakt: de Golf. Die wil men al zeker niet afschaffen. Overheveling naar een andere vestiging zie ik ook niet snel gebeuren. Dat is een dure zaak.” Minister van Economie Charles Picqué (PS) werpt op dat de recente opening van het Automative Park, een bedrijvenpark waar Volkswagen enkele toeleveranciers centraliseert, een teken is dat VW een sluiting in Vorst niet overweegt. Volgens Heylen gaat dat argument niet op: “Eens de strategische beslissing is gevallen, maakt het weinig uit of er al dan niet een bedrijvenpark naast ligt.”
De Volkswagen-groep heeft zijn hoofdzetel in Wolfsburg (Duitsland) en bouwt de automerken Volkswagen, Audi, Lamborghini, Seat, Skoda, Bentley en Bugatti. Hij stelt 343.000 personeelsleden te werk, voornamelijk in Duitsland, Spanje, Tsjechië en Polen en ook in België, Bosnië-Herzegovina, Groot-Brittannië, Italië, Portugal, Hongarije, Oekraïne en Slovakije. Bernhard Wolfgang wil 7 miljard euro besparen. De directie van Volkswagen Vorst wilde “niet reageren op speculaties over een sluiting”. De Duitse hoofdzetel voegde daaraan toe dat er althans in Europa geen sluitingen komen.
