Uit onderzoek van twee Nederlandse McKinsey-consultants, Nick van Dam en slaapspecialist Els van der Helm, blijkt dat 43 procent van de topmanagers minstens vier nachten per week niet voldoende slaapt. Een slechte zaak, niet alleen voor die mensen zelf, maar ook voor de organisaties die ze leiden.

Prefrontale cortex

De link tussen slaap en leiderschap ligt in de neocortex: het laatste deel van het brein dat is geëvolueerd en verantwoordelijk is voor functies zoals onze zintuigen en onze taal. En dan vooral in de prefrontale cortex, het deel van de neocortex dat betrokken is bij alle moeilijke problemen waar we voor staan.

Neurowetenschappers hebben ontdekt dat vrijwel alle delen van onze hersenen redelijk kunnen omgaan met te weinig slaap, behalve de prefrontale cortex. Juist de vaardigheden die een groot beroep doen op dat hersendeel, lijden dus het eerst onder slaapgebrek.

Efficiënte leider

Eerder onderzoek van consultancybedrijf McKinsey heeft de sterke relatie al aangetoond tussen prestaties van de leiders van een organisatie en de prestaties van die organisatie zelf. Daarbij bleken vier vormen van gedrag bepalend voor de effectiviteit van een leider:

• Probleemoplossend vermogen.
• Sterke oriëntatie op resultaten.
• Het zoeken van verschillende perspectieven.
• Het steunen van anderen.

Deze gedragingen hangen allen samen met voldoende slaap. Zo blijkt dat iemand die 20 uur wakker is even goed presteert op een groot aantal taken, als iemand die dronken is. Uit ander onderzoek blijkt dan weer dat een goede nachtrust leidt tot nieuwe inzichten: participanten die voldoende sliepen, vonden twee keer zo makkelijk een verborgen route in een bepaalde taak als participanten die slaap tekort kwamen.

Ook leergedrag hangt sterk samen met slaap. Tijdens onze slaap halen we informatie uit ons geheugen, maken we nieuwe verbindingen en ‘coderen’ we nieuwe informatie: essentiële processen om nieuwe perspectieven te leren zien. Ook tunnelvisie is te voorkomen met voldoende slaap en zelfs de reductie van vooroordelen in beslissingsprocessen.

Er is, tot slot, ook veel bewijs dat stress en slaapgebrek elkaar versterken. Minder slaap betekent meer stress, en meer stress leidt tot moeilijker slapen. Bovendien leidt slaapgebrek ook nog eens tot minder betrokkenheid op de werkvloer.

Tips 

Recent onderzoek wijst uit dat slaap goed is om mensen vertrouwen te geven. Er zijn zelfs studies die uitwijzen dat medewerkers minder betrokken zijn als hun leiders een slechte nachtrust hebben. Daarom geven de researchers de volgende aanbevelingen:

• Organiseer een trainingsprogramma voor de bewustwording van het belang van slaap.
• Voer een beleid om slaap aan te moedigen, en in ieder geval slaaptekort te ontmoedigen. Let daarbij op reisschema’s, e-mailbeleid en teamwerk.

Het is dus hoog tijd dat organisaties manieren vinden om mensen meer te laten slapen. Zo kan een einde gemaakt worden aan de verloren productiviteit en de stijgende zorgkosten waar slaapgebrek voor verantwoordelijk is.

Bron: Harvard Business Review (hbr.org) en Management Team (mt.nl)