Bij zelfstandigen heeft werktevredenheid een aandeel van 32 procent in het totale geluk. Indien het bij een zelfstandige goed gaat op het werk, dan zal de positieve impact daarvan op zijn geluk een pak groter zijn dan bij bedienden, arbeiders en ambtenaren. Maar dat is wel een tweesnijdend zwaard. Gaat het slecht op het werk, dan zal de negatieve impact op het geluk bij zelfstandigen ook harder doorwegen dan bij bedienden, arbeiders en ambtenaren. Bij zelfstandigen heeft het werk een aandeel van 32 procent in de algemene levenstevredenheid. Bij bedienden gaat dit om 19,8 procent, bij arbeiders om 13,9 procent en bij ambtenaren om 9,4 procent.
“Als we weten dat ongeveer 30 procent tot 50 procent van ons geluk verklaard wordt door genetische factoren en er dus nog ongeveer 60 procent overblijft voor alle andere factoren, dan kunnen we stellen dat een aandeel van 32 procent in ons geluk behoorlijk groot is. Ondanks de kleine aantallen per beroepsgroep zijn de resultaten wel statistisch significant. Het positieve nieuws is ook dat ons geluk door verschillende factoren bepaald wordt. Dat zorgt ervoor dat je de balans kan vinden door ook rekening te houden met andere factoren zoals je sociale relaties of je gezondheid”, verklaart professor Lieven Annemans. Hij is hoogleraar in de Gezondheidseconomie aan de faculteit Geneeskunde van de Universiteit Gent. Met de huidige NN-leerstoel en het Nationaal Geluksonderzoek wil Annemans een antwoord bieden op de vraag “Wat maakt de Belg gelukkig?”. Het onderzoek vertrekt vanuit de verschillende levensdomeinen en bekijkt ook de persoonlijke kenmerken van de Belg, waardoor een gedetailleerde geluksanalyse mogelijk is.
Niet-werkenden
Dat werk een belangrijk aandeel heeft in onze levenstevredenheid, blijkt ook uit het feit dat werkzoekenden en mensen met een langdurige ziekte beduidend lager scoren op het vlak van geluk. Waar werkende Belgen hun leven gemiddeld een 6,6 op 10 geven, evalueren werkzoekenden en langdurig zieke Belgen hun leven gemiddeld met een luttele 4,9 op 10. Bij werkende Belgen is het aandeel van tevredenheid met het werk in de algemene levenstevredenheid gemiddeld 17,9 procent. Bij de niet-werkenden (werkzoekenden, arbeidsongeschikten en huisvrouwen- of mannen) is het aandeel van hun dagelijkse hoofdactiviteit (zoals vrijwilligerswerk, huishouden enz.) in de levenstevredenheid dan ook veel groter met 33,3 procent.
“Het significante verschil in levenstevredenheid tussen werkende Belgen en werkzoekenden kan onder andere verklaard worden door het feit dat werk mensen een zekere voldoening geeft, alsook erkenning, waardering en zelfrealisatie. Het zorgt ervoor dat we onder de mensen komen. Werk is dus niet alleen maar een bron van inkomen, maar het is ook – en misschien wel vooral – een nuttige invulling van je bestaan”, zegt Annemans.
Het ABC van geluk op het werk
Van de werkende Belgen is 43 procent zeer tevreden met zijn hoofdactiviteit en geeft deze groep het werk een score van 8 op 10 of meer. Toch is een aanzienlijke groep van 23 procent van de werkende Belgen zeer ontevreden op het werk (met een score van 5 op 10 of minder).
Het ABC bestaat uit drie grote peilers: A staat autonomie, B voor betrokkenheid en C voor competenties. Het Nationaal Geluksonderzoek toont duidelijk dat de ABC’s een positieve invloed hebben op tevredenheid op het werk, los van andere factoren zoals geslacht, leeftijd, opleidingsniveau, regio, persoonlijk inkomen en tevredenheid over het woon-werkverkeer.
Zo zorgt autonomie op het werk voor een stijging van 0,87 punten van de tevredenheid op het werk op een schaal van 0 tot 10. Toch geeft slechts 55,5 procent aan voldoende autonomie te ervaren op het werk. Ook betrokkenheid op het werk is belangrijk: 56,1 procent voelt zich voldoende betrokken. Dit zorgt voor een stijging van 0,37 punten op 10 op vlak van tevredenheid op het werk. En 69,4 procent voelt zich voldoende competent, wat dan weer zorgt voor een stijging van 0,2 punten op 10. Zij die op de drie factoren goed scoren, stijgen met 1,44 punten op vlak van tevredenheid op het werk.
Stress en eenzaamheid
Aan de andere zijde van het spectrum zijn er duidelijke factoren die een negatieve invloed hebben op onze werktevredenheid. Eenzaamheid op het werk weegt het zwaarst door met een daling van 1,02 punten op 10 (15,1 procent van de werkende Belgen bevindt zich in die situatie). Ook een masker dragen op het werk en niet volledig zichzelf kunnen zijn hebben een invloed. Ruim een vijfde (21,3 procent) van de werkenden beweert vaak tot altijd een masker te moeten dragen op het werk. Altijd tot vaak stress hebben op het werk leidt tot een daling van 0,42 punten. Maar liefst 35,5 procent geeft aan vaak tot altijd stress te ondervinden op het werk.
“Deze resultaten tonen aan dat er nog veel ruimte is voor verbetering en dat werkgevers wel degelijk een verschil kunnen maken. Ik wil werkgevers dan ook aanmoedigen om met specialisten terzake na te gaan op welke manieren ze het geluk van hun medewerkers kunnen opkrikken”, stelt Annemans.
