Een taxichauffeur komt ’s nachts in aanrijding met everzwijnen die zich op de baan bevonden. Door het ongeval werd er veel schade berokkend aan de wagen. Bovendien kon deze een tijdlang niet gebruikt worden, waardoor de werkgever inkomsten misliep.
Hoewel de werknemer initieel volhield dat hij de snelheidsbeperking respecteerde op het moment van het ongeval, kon de werkgever achterhalen dat de toegelaten snelheid in aanzienlijke mate overschreden werd. De werkgever vond dus dat er sprake was van een zware fout en dat de werknemer de geleden schade diende te vergoeden. Het arbeidshof van Antwerpen beslechtte uiteindelijk het geschil.
Feiten en principes
De wet bepaalt dat indien de werknemer bij de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst de werkgever of derden schade berokkent, hij alleen aansprakelijk is voor “bedrog”, “zware schuld” of een “lichte schuld die bij hem eerder gewoonlijk dan toevallig voorkomt”. Dit principe is vervat in artikel 18 van de Arbeidsovereenkomstenwet en beperkt de aansprakelijkheid van de werknemer bij de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst.
Dat wil zeggen dat het niet vanzelfsprekend is om de werknemer te laten opdraaien voor de schade die hij berokkend heeft bij de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst. Maar dat het wel tot de mogelijkheden behoort, wordt geïllustreerd door dit arrest.
In deze zaak was de toegelaten snelheid op de plaats van de aanrijding beperkt tot 70 km/u (en daalde even verderop zelfs naar 50km/u). De werkgever kon op basis van een track & trace systeem in de wagen achterhalen dat de werknemer op het ogenblik van het ongeval meer dan 130 km/u reed, hoewel de werknemer beweerde dat dit niet correct was.
De werkgever was derhalve van oordeel dat de werknemer een zware fout had begaan en wilde dat de schade die hij geleden had, terugbetaald werd door de werknemer.
Beoordeling
Het Hof legt uit dat bij de beoordeling of een handeling een zware fout is, de omvang van de schade geen belang heeft. Anders dan de werknemer voorhield, is het begrip zware schuld in de zin van artikel 18 Arbeidsovereenkomstenwet niet identiek aan het begrip dringende reden. Dat de werkgever niet overging tot een ontslag om dringende reden, belet dus niet dat er sprake kan zijn van een zware fout in het kader van werknemersaansprakelijkheid.
Het arbeidshof hecht vervolgens in haar beoordeling belang aan het gegeven dat er op de plaats van de aanrijding een snelheidsbeperking gold van 70km/u, die even verderop zelfs daalde tot 50 km/u. Hoewel er op zich geen betwisting meer was over het feit dat de werknemer de snelheidsbeperking negeerde, acht het hof het op basis van de stukken in het dossier bewezen dat de werknemer de maximaal toegelaten snelheid in aanzienlijke mate overschreed (met meer dan 50 km/u).
Het arbeidshof stelt bijgevolg vast dat de werknemer een zware fout beging, wat des te meer gold gelet op zijn functie van professionele chauffeur, waar zijn taak erin bestond om passagiers te vervoeren. Er wordt ook benadrukt dat zijn rijgedrag twijfels doet rijzen over zijn bekwaamheid om de passagiers op een veilige manier te vervoeren.
De werknemer werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding, bestaande uit herstellingskosten van de wagen en genotsderving door immobilisatie van het voertuig.
Noteer wel dat de vraag of een werknemer aansprakelijk gesteld kan worden voor de schade die hij veroorzaakt heeft bij de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, steeds afhankelijk blijft van de concrete omstandigheden.
Arbh. Antwerpen, afd. Hasselt 9 november 2022, AR nr. 2022/AH/19, onuitg.
Lisa Schevenels
Advocaat
Claeys & Engels
