Het begrip hulpmiddelen omvat niet alleen het gereedschap in strikte zin (zoals werkkledij en bureau), maar ook de kosten die inherent verbonden zijn aan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst (zoals verplaatsingskosten en telefoonkosten). De werkgever en werknemer kunnen overeenkomen dat de werknemer zelf de kosten draagt die verbonden zijn met de uitvoering van zijn functie. Recente rechtspraak van het Hof van Cassatie toont aan dat die mogelijkheid evenwel niet onbeperkt is.

Het gaat om een geschil met een handelsvertegenwoordiger, die er zich toe verbonden had om de kosten eigen aan de uitoefening van zijn functie zelf te dragen. Het ging onder meer over verplaatsingskosten, telefoonkosten, maaltijdkosten en portkosten. Nadat de werknemer werd ontslagen, stapte hij naar de arbeidsrechtbank. Hij vond dat hij door de betaling van zijn beroepskosten niet kon beschikken over het baremaloon, dat door de toepasselijke sectorale cao gegarandeerd werd. Hij vorderde het verschil tussen het door hem ontvangen loon en het baremaloon.

Het arbeidshof te Brussel gaf de werknemer gelijk. Het hof bevestigde dat een overeenkomst tussen werkgever en werknemer, waarin is bepaald dat de werknemer de kosten inherent aan de uitoefening van zijn arbeidsovereenkomst moet dragen, geldig is. De overeenkomst mag er echter niet toe leiden dat de werknemer, door de betaling van die kosten, minder loon overhoudt dan het sectoraal bepaalde minimumloon. Men mag dus niet contractueel afwijken van het sectorale minimumloon.

Het arbeidshof verduidelijkte ook dat het minimumloon als doel heeft de werknemer een bepaald loonbedrag te garanderen, dat hij uitsluitend kan spenderen aan zijn levensonderhoud. Wanneer de partijen overeenkomen dat de werknemer zelf instaat voor de kosten eigen aan zijn beroepsuitoefening, wordt de werknemer verplicht om een deel van zijn loon te spenderen aan uitgaven die vreemd zijn aan zijn levensonderhoud. Zo’n afspraak is op zich niet ongeldig, maar mag er volgens het arbeidshof niet toe leiden dat het loon dat de werknemer overhoudt, lager is dan het sectorale minimumloon.

De werkgever bracht de zaak voor het Hof van Cassatie, maar kreeg ongelijk. Het arrest van het arbeidshof te Brussel werd bevestigd.

Hof van Cassatie, 10 december 2007, S.07.0065.N/1

src=”https://hrsquare.be/Images/logos/ce.jpg” alt=”images” border=”0″ width=”150″ height=”27″ />