De verpleegkundige werkomgeving – de relatie tussen verpleegkundigen en artsen, het verpleegkundige management, het topmanagement en de organisatorische ondersteuning – heeft impact op het professionele welbevinden van verpleegkundigen, op de jobtevredenheid en de verloopintentie en op de kwaliteit van patiëntenzorg. Dat is, in één zin, het model dat professor Peter Van Bogaert, voorzitter van de vakgroep Verpleeg- en Vroedkunde aan de Universiteit Antwerpen, ontwikkelde en dat gerelateerd is aan het gekende Jobs-Demands-Control-model.
Zijn inspiratie haalde hij uit de VS, waar ‘magnet hospitals’ of magneetziekenhuizen een antwoord bieden op het cyclisch tekort aan verpleegkundigen. Professor Van Bogaert haalde de inzichten uit het Amerikaans onderzoek naar de Belgische context en ontwikkelde een uitgebreide vragenlijst die de elementen van de verpleegkundige werkomgeving kon linken aan positieve (engagement, motivatie…) en negatieve (burn-out, verloop…) uitkomsten. “Het doel was na te gaan of het concept magneetziekenhuizen relevant is voor Vlaanderen. Op meer dan 10 jaar tijd heb ik heel wat data verzameld. Ik ben, op basis van het onderzoek naar ‘magnet hospitals’, begonnen in de ziekenhuizen. Nadien heb ik de vragenlijst aangepast voor woon-zorgcentra”, zegt hij. Maar gaat dit model ook op voor de thuisverpleging?
Aan de hand van de door de ‘magnet hospitals’ geïnspireerde, maar voor de thuiszorg aangepaste vragenlijst ging professor Van Bogaert na hoe het nu echt gestemd was met de verpleegkundige werkomgeving bij het Wit-Gele Kruis Antwerpen. De resultaten verbaasden hem toch wel. “Ze hebben me een beetje verwonderd, omdat ze met de meeste resultaten in een ‘gunstiger’ segment zaten dan dat ik gewoon was in bijvoorbeeld een ziekenhuiscontext. Bovendien is de variatie tussen teams kleiner”, vertelt hij.
De inspanningen die het Wit-Gele Kruis Antwerpen levert om een gunstige verpleegkundige werkomgeving te creëren, moet volgens het model van Peter Van Bogaert een positieve impact hebben op het professioneel welbevinden van verpleegkundigen, de jobtevredenheid en de verloopintentie, en de kwaliteit van patiëntenzorg. We kunnen het nu al verklappen: dat is ook wat Véronique Grossi, HR-directeur Wit-Gele Kruis Antwerpen, ziet in de praktijk.
Voor Peter Van Bogaert is het duidelijk dat het bewust omgaan met de verpleegkundige werkomgeving belangrijker is dan losse initiatieven die gericht zijn op bijvoorbeeld verloop of verzuim. “Ik geloof niet in alleenstaande initiatieven en zeker niet in een panieksituatie”, klinkt het. “Ik spreek over mature organisaties die weten wat ze willen en dat kunnen delen met anderen én die in staat zijn hun teams op een geïndividualiseerde manier te benaderen binnen hun doelstellingen en de doelstellingen van de teams.”
Het gaat om de cultuur, zo besluit hij.
Lees meer in het tijdschrift HR Square.
Als lid van HR Square ontvangt u niet alleen het tijdschrift, maar hebt u ook toegang tot de website met het gehele archief en u geniet van stevige prijsreducties op tal van hoogst interessante evenementen, ook op de HR Square Seminaries, HR Square Masterclass en HR Square Conference. Hoe wordt u lid? Ga naar www.hrsquare.be of contacteer Stephanie Beernaert, [email protected], 0471 69 15 90.
